ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

روزی برای آغاز حج تمتع

يادداشت و تحليل

هشتم ذی الحجه روز ترویه است؛ روزی که حجاج نیت حج تمتع می نمایند و محرم شده از مکه سمت منا حرکت و شب را در آنجا بیتوته می کنند و صبح عرفه به جانب عرفات رهسپار می شوند.

حج امسال با سال های گذشته تفاوت دارد. شیوع بیماری کرونا و عدم حضور حاجیان در مراسم حج 99 رنگ و بوی این مراسم و مناسک معنوی را تغییر داده است. از این رو و به یاد آنچه در این روزها باید برای حاجی شدن انجام داد را به بررسی می گذاریم و یاد می کنیم. هشتم ذی الحجه روز ترویه است؛ روزی که حجاج نیت حج تمتع می نمایند و محرم شده از مکه سمت منا حرکت و شب را در آنجا بیتوته می کنند و صبح عرفه به جانب عرفات رهسپار می شوند.
امام صادق (ع) درباره این روز می فرمایند: در عرفات آب نبود و حاجی ها روز هشتم ذی حجه از مکه آب برمی داشتند و به عرفات می بردند و برخی از ایشان به بعضی دیگر می گفتند: تروّیتم، تروّیتم (سیراب شدید، سیراب شدید) لذا به خاطر همین، روز هشتم را روز ترویه نامیدند.
همچنین، با بررسی تاریخ، به دست می آید که زمانی که ابراهیم (ع) مأمور شد خانه کعبه را بسازد مکان آنرا نمی دانست در نتیجه خداوند جبرئیل را نازل کرد تا مکان خانه را برای ابراهیم مشخص کند و خداوند تعالی پایه های کعبه را از بهشت نازل فرمود و حجرالاسود نیز نازل شد. سپس ابراهیم برای کعبه دو در قرار داد، دری در سمت مشرق و دری در سمت مغرب که مستجار نامیده می شود. وقتی ساخت کعبه به اتمام رسید ابراهیم و اسماعیل حج بجا آوردند و جبرئیل در روز هشتم ذی حجه (روز ترویه) بر آنان نازل شد و گفت: برخیزید و آب جمع آوری کنید، چون در زمین عرفات آبی وجود ندارد. به همین دلیل این روز، روز ترویه (یعنی ذخیره کردن آب) نامیده شد.
در آیاتی از قرآن کریم بر روز ترویه تفسیر و تطبیق شده است. مانند این مطلب که مقصود از «الشفع» در آیه سه سوره فجر که خداوند به آن سوگند یاد کرده، روز ترویه است و بر اساس سخن سعید بن مسیب، واژه «شاهد» در آیه 3 سوره بروج که خداوند به آن سوگند خورده، روز ترویه است.
همچنین، آیه 196 سوره بقره از سه روز روزه در موسم حج و هفت روز روزه در پی بازگشت به وطن برای کسی که حج تمتع به جا آورده، ولی قربانی ندارد، یاد کرده است: ﴿فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَی الْحَجِّ فَمَا اسْتَیْسَرَ مِنَ الْهَدْیِ فَمَنْ لَمْ یَجِدْ فَصِیامُ ثَلاثَةِ اَیَّامٍ فِی الْحَجِّ وَ سَبْعَةٍ اِذا رَجَعْتُمْ...﴾ و مفسران بر آنند که مقصود از سه روز روزه (فَصِیامُ ثَلاثَةِ اَیَّامٍ فِی الْحَجِّ) در ایام حج، هفتم تا نهم ذی‌حجه است؛ از این رو، آیه شامل روز ترویه هم می‌ شود.
همچنین، به گفته برخی مفسران، مقصود از «ایام معلومات» در آیه 28 سوره حج دهه اول ذی‌حجه و یا پنج روز از آن است؛ یعنی روزهای ترویه و عرفه و عید قربان تا روز دوازدهم که مردم در آن به ذکر خداوند فرا خوانده شده ‌اند: ﴿وَ یَذْکُرُوا اسْمَ اللهِ فی‏ اَیَّامٍ مَعْلُوماتٍ...﴾.

منزلت روز ترویه 
روز ترویه یکی از ارزشمندترین روزهای زمان برشمرده شده است که خود آداب و اعمال مخصوصی دارد. رسول خدا (ص) فرمودند: خدای تبارک و تعالی از هر چند چهار شماره برگزید، از فرشتگان: جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و عزرائیل و از پیغمبران چهار نفر برای مبارزه بوسیله شمشیر: ابراهیم و داوود و موسی و من و از خاندان ها چهار خاندان که فرمود: خاندان آدم و نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برگزید و از شهرها چهار شهر برگزید و فرمود: سوکند به تین و زیتون و طورسینین و این بلد امین پس مقصود از تین مدینه است و از زیتون بیت الممقدس و از طورسینین کوفه و از بلدامین مکه و از زنها چهار زن برگزید: مریم و آسیه و خدیجه و فاطمه (س) و از اعمال حج چهار عمل را برگزید: قربانی کردن و صدا به لبیک بلند کردن و احرام و طواف و ازماهها چهار ماه که ماههای حرامند برگزید: رجب و شوال و ذی القعده و ذی الحجه و از روزها چهار روز برگزید: روز جمعه و روز ترویه (هشتم ذی حجه) و روز عرفه و روز عید قربان.
اعمال این روز:
محمدبن ابی عمیر از یکی از یارانش از امام صادق (ع) نقل کرده است که فرمود: روزه روز ترویه کفاره گناهان یک سال و روزه روز عرفه کفاره گناهان دو سال است.

هشتم ذیحجه آغاز سفر عاشورایی امام حسین(ع)
مورخین خروج امام حسین علیه ‌السلام از مکه به سمت کوفه را هشتم ذیحجه؛ یعنی روز ترویه نگاشته ‌اند. از دیدگاه فقهی این سخن مشهور که امام حسین علیه ‌السلام حج خود را نیمه تمام گذاشت، سخن نادرستی است؛ زیرا امام علیه ‌السلام در روز هشتم ذی ‌الحجه (یوم ترویه) از مکه خارج شدند، در حالی که اعمال حج با احرام در مکه و وقوف در عرفات و از شب نهم ذی ‌الحجه آغاز می‌شود.
بنابراین امام علیه ‌السلام اصولاً وارد اعمال حج نشده بودند تا آن را نیمه تمام بگذارند. ایشان در هنگام ورود به مکه عمره مفرده انجام دادند. البته در برخی از کتاب‌ ها مانند ارشاد شیخ مفید آمده که حضرت حج خود را تبدیل به عمره کرده و طواف و سعی انجام داده و از احرام بیرون آمدند، زیرا قادر نبودند حج خود را تمام کنند که این نظر بعید است.
امام صادق علیه ‌السلام فرمودند: «قد اعتمر الحسین‌بن علی علیه ‌السلام فی ذی ‌الحجه ثم راح یوم ‌الترویه الی العراق و الناس یروحون الی منی و لابأس باعمره فی ذی‌ الحجه لمن لایرید الحج؛ امام حسین علیه ‌السلام در ماه ذی ‌الحجه عمره انجام داد و سپس در روز ترویه (هشتم) به سوی عراق حرکت کرد و کسی که نمی ‌خواهد حج انجام دهد، می ‌تواند عمره انجام دهد»

 

روابط عمومی حوزه علمیه خراسان


كد خبر: 38196  |  تاریخ درج خبر: 1399/05/08  |  کد خبرنگار: 3884
ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه یا ایمیل)
متن:
 
کد امنیتی:       
بالا