به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خراسان، نشست تخصصی «نقش کتاب در تمدن سازی» در حاشیه بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب مشهد مقدس به همت معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان در محل نمایشگاه های دائمی مشهد برگزار شد.
حسن رحیم پور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در این نشست با بیان این که یکی از مظلومیت های اسلام که متوجه شخص رسول الله(ص) می باشد، غفلت از دین پیامبر اکرم(ص) از حیث فرهنگ نوشتاری است، گفت: فرهنگ حاکم در تاریخ غرب و شرق فرهنگ شفاهی بوده و کتابت آثار به لحاظ سخت افزاری و تولید و حفظ کتب به شکل انبوه پس از تمدن نوین اسلامی به وجود آمده است.
وی با بیان این که از همان قرن نخست، مفهوم نوشتن و کتابداری شکل گرفت و به تدریج در قرن چهارم تمدن اسلام مرکز بزرگترین کتابخانه های جهان شد، تصریح کرد: دقیقا در همین زمان در بخش های مختلف جهان اسلام از شمال آفریقا، جنوب اروپا تا قاهره، عراق، شام و بغداد و تا بخارا و سمرقند خراسان کتابخانه هایی در تمدن نوین اسلامی با بیش از 4 میلیون جلد کتاب به چشم می خورد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: یعنی به واقع دقیقا در دورانی که بزرگترین کتابخانه ها در اروپا و غرب حدود چند صدجلد مطالب اوراق کلیسا را در خود دارند، در همین زمان کتابخانه های چند میلیون جلدی در جهان اسلام عرضه شده اند؛ آنطور که خواجه نصیر الدین طوسی در کتابخانه خود قریب 600 هزار جلد کتاب داشته است .
رحیم پورازغدی با بیان این که پیدایش و تولید انبوه کاغذ بواسطه تمدن نوین اسلامی شکل گرفته است، خاطر نشان کرد: در تمدن اسلامی کارخانه های عظیم تولید کاغذ ایجاد می شود و 17 نوع کاغذ از مشرق یعنی خراسان تا مغرب یعنی عراق، شام و قاهره تولید می شده است یعنی از دل جامعه ای که در آن میزان افراد باسواد و تحصیلکرده حداقل واندک بودند، با تمدن نوین اسلامی تفکر رشته های علمی ریشه دواند.
وی با بیان این که بنابراین مفهوم چاپ کتاب، کتابداری، طبقه بندی کتب و ..... همه از تمدن نوین اسلامی استخراج شده اند، یادآور شد: آموزش های نرم افزاری در عرصه تمدن نوین اسلامی به دنبال دریافت معارف معنوی از اهل البیت(ع) حاصل شده است آنطور که جابربن حیان، پدر علم شیمی نیز از شاگردان مکتب امام صادق(ع) بود و در این دانشگاه عظیم، چند هزار دانشجو اولین بار مفهوم کتابخوانی و ادب مناظره را آموختند.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان این که همچنین صنعت چاپ اولین بار در چین بوده که در تمدن اسلامی در خراسان پیشرفت یافته است، افزود: بنابراین مفهوم کتاب و کتابخوانی از این فرهنگ رشد پیدا کرد و رنسانس یا انقلاب علمی سبب تشکیل کتابخانه های میلیونی شد که در شرق و غرب عالم سابقه نداشت که از این معنا می توان فهمید آنچه که تمدن ساز است، صرفا سخت افزار چاپ کتاب نیست بلکه ادب گفتگو و مناظره، تفکر و زمینه تفکر یا آزادی بیان همه و همه به دنبال ایجاد تمدن نوین اسلامی شکل گرفت.
رحیم پور ازغدی ادامه داد: امام رضا(ع) در جریان گفتگوهای دین، با مسلمانان غیر شیعه، با خداپرستان غیر مسلمان و حتی با دین دارانی که موحد نیستند نیز بحث و گفتگو می کنند اما حتی در یکی از این موارد، گزارش نشده است که ایشان سوالی را بی جواب گذاشته و یا از طرف ایشان اهانتی به کافر مطلق شده باشد؛ یعنی هیچ‌کجا چیزی را تحمیل نکردند بلکه همواره در گفتگو ها، ادب مناظره را رعایت می کردند.
وی با بیان این که اهل البیت(ع) باهمه راه می آمدند و به زبان خود آنان برایشان سخن می گفتند، ابراز کرد: هیچ کجا دیده نشده که اهل البیت(ع) جز با زبان و مبانی مربوط به افراد سخن گفته باشند؛ ایشان همیشه به طرف مقابل خود چنین می فرمودند که مبنا حرف های شما باشد و انچه را قبول دارید بگویید، سپس در آن موضوع سخن می گفتند و نقش اصلی را در فرهنگ داشتند؛ به واقع امام رضا(ع) معلم این گفتگو ها هستند و در همه مناظرات به نحوی رفتار می کنند که نشان دهند منحصرا می خواهند حقیقت روشن شود نه اینکه کسی را شکست دهند.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان این که به لحاظ سخت افزاری، همانطور که غرب و شرق نیز نوشته اند، از کهن ترین دوران تا پیش از تمدن نوین اسلامی کتابخانه های میلیونی نبوده و کتب به عنوان جنس گران اشرافی در انحصار عده ای محدود قرار داشته است، ابراز کرد: در تمدن نوین اسلامی با توسعه کتب، ادب مناظره و گفتگو، اخلاق و معنویت و .... در سیره اهل البیت(ع) براي اقشار مختلف متبلور و متجلی می شود.
وی با بیان این که در حوزه اخلاق اسلامی فراوان نوشته اند که پیامبر اکرم(ص) حتی یکبار سخن کسی را قطع نکردند و مانع سخن گفتن او نشدند، گفت: رسول گرامی اسلام(ص) هرگز سخن هیچکس چه مسلمان و چه کافر را قطع نمی کردند و احترام ویژه ای برای انسان ها قائل بودند. بازنگری در سیره ایشان نیز مبین دقیق سعه صدر و ظرفیت بالای گفتگوی آن حضرت در تحمل مخالفت هاست.
رحیم پور ازغدی با بیان این که مناظره کنندگان در هر جلسه گفتگوی علمی که احساس کنند رنگ و بویی از بصیرت افزایی و آگاهی بخشی در آن وجود ندارد و به سمت جدال حرکت می کند باید آن جلسه را ترک کنند، تصريح كرد: هدف، شکست باطل و پیروزی حق، نه خواری طرفین مناظره است، از اين رو  اهل البیت(ع) غیرت دینی در اوج داشتند اما در بحث و گفتگوها به شدت آرام منطقی و مدافع آزادی بیان بودند.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تاكيد دين بر  حفظ چشم ، گوش وزبان در رفتار فردي واجتماعي، ادامه داد: حضرت رضا(ع) مستمرا بر این امر تاکید داشتند که امت اسلامی باید از هرگونه جنجال لفظی و رسانه ای و یا خشونت زبانی و کلامی دوری کنند، در هر شرائط اصل را بر کم سخن گفتن در جمع و استماع سخنان دیگران قرار دهند و در نهایت امر نیز از فرصت ها و امکانات در راستای حل و فصل مشکلات بشر استفاده شایسته را داشته باشند تا بتوانند به رشد علمی انسانی دست پیدا کنند.
رحیم پور ازغدی با بیان این که فرهنگ کتابخوانی و کتاب نویسی به عنوان نماد اصلی تمدن سازی، از تمدن نوین اسلامی منشا گرفته است که همه را مدیون قرآن و پیامبر اکرم(ص) هستیم، عنوان کرد: با نگارش قرآن، تدوین کتب حدیثی و توسعه علوم، به تدریج فرهنگ کتابخوانی و کتاب نویسی در تمدن اسلامی ترویج پیدا کرد و امام صادق(ع) به همراه ثامن الحجج علی بن موسی الرضا(ع) در طبقه بندی کتب نقش چشمگیری داشتند و در همین راستا برای اولین بار در تمدن اسلامی کتابخانه های عمومی پدیدار شد و اساس تفکر جدید در همه علوم به وجود آمد‌‌.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان این که اسلام با ورود خود علم را برهر زن و مردم مسلمان واجب نمود و در مسیر فریضه توحیدی آنان قرار داد و آن را از انحصار عده، طبقه و گروه خاص خارج کرد.