به گزارش خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجت الاسلام والمسلمین مهدی زمانی‌فرد در جلسه اخلاق و آیین آغاز سال تحصیلی1401-1402 مدرسه علمیه شهید شفیعی مشهد، گفت: رمز موفقیت در تحصیل، بلکه در همه امور زندگی، هدف گذاری، برنامه‌ریزی و تمرکز است که اگر در کنار هم قرار بگیرند ما می‌توانیم به مقصود و نتیجه برسیم.
وی با بیان اینکه در بحثهای تحصیلی و حوزوی ما در سه عرصه باید هم هدف‌گذاری داشته باشیم، هم برنامه‌ریزی و هم تمرکز، تصریح کرد: عرصه اول آموزش، عرصه دوم پژوهش و عرصه سوم اخلاق است و هر طلبه‌ای باید اول سال تحصیلی بنشیند در این سه عرصه برای خودش هدف مشخص کند و هم برنامه‌ریزی داشته باشد و هم اینکه روی هدفش تمرکز کند و برای رسیدن به مطلوب سه عنصر لازم است.
حجت الاسلام والمسلمين زماني‌فرد ادامه داد: عنصر اول آموزش است، بر اساس محتوای آموزشی باید نسبت به دروس برای خود هدف داشته باشید. در هر پایه‌ای که هستید باید منابع آموزشی خود را مشاهده و برای آن اهدافی مشخص کنید و برای رسیدن به آن برنامه‌ریزی کنید، یعنی حضور در کلاس، مطالعه، مباحثه و... را باید مشخص کنید که چگونه باشد و بعد تمرکز به آن داشته باشید. تمرکز به این معنا که در ایام تحصیل، غیر از تحصیل نباید هیچ کار دیگری داشته باشید یعنی از شنبه تا چهار شنبه نباید غیر از آموزش و پژوهش، برنامه دیگری داشته باشید و الا باعث می‌شود نیروی شما متفرق و زورش کم می‌شود.
وی تصریح کرد: طلابی که در ایام تحصیل به امر دیگری اشتغال پیدا می‌کنند طبیعتا ذهن و قوای ذهنی باید تقسیم بین آموزش و غیر آموزش شود و باعث کم آوردن در هر دو کار می‌شود. ذهن باید در آموزش و پژوهش یکپارچه باشد، حتی حفظ قرآن، تبلیغ و دیگر کارهای جانبی باید برای پنجشنبه و جمعه باشد.
استاد اخلاق حوزه علمیه خراسان، اضافه کرد: عنصر دوم که خیلی مهم است مسائل پژوهشی است که باید هدف‌گذاری، برنامه ریزی و تمرکز داشت. به این صورت که ماهی یکبار باید یک مقاله در حول مباحث آموزشی خود بنویسید و این باید الزام‌ها شخصی باشد نه حتما مدیریتی و مدرسه‌ای و... پژوهش با آموزشی که در یک مسیر باشند اشکالی ندارد. 9 ماه آموزشی باید با 9 مقاله پژوهشی شما همراه باشد. طلبه باید تولید علم داشته باشد خصوصا با این گستره نیازهایی که در جامعه وجود دارد. در آغاز سال تحصیلی انسان باید با یک الزام خود جوش، خودش را ملزم به هدفگذاری و برنامه‎ریزی کند.

وجه تمایز حوزه از سایر مراکز علمی، اخلاق است
حجت الاسلام والمسلمين زماني‌فرد گفت: عنصر سوم، بخش اخلاق است. از لوازم لاینفک حوزه بحث اخلاق است و بخش تمایز حوزه از دانشگاه، اخلاق است. در آموزش و پژوهش شاید بخش دانشگاه گاهی از ما جلو باشد ولی آنجایی که حوزه حرفی برای گفتن دارد و باید داشته باشد حوزه اخلاق است یعنی علوم اسلامی هیچگاه از خودسازی جدا نیستند، ما عالم عامل می‌خواهیم و باید این خروجی حوزه باشد.
وی اظهارکرد: در بخش اخلاق هم باید هدف‌گذاری و برنامه ریزی کنیم و برای رسیدن به آن تمرکز داشته باشیم به این شکل که در این دوره باید چند موضوع اخلاقی را در خود نهادینه کنیم. از کجا باید شروع کنیم و هدف اصلی چه باید باشد؟ که بر اساس روایات اولین و مهمترین مسأله؛کنترل زبان است. باید بر زبان مسلط شویم به گونه‌ای که هیچ سخنی را بدون فکر بر زبان جاری نکنیم. در روایات است که؛ مومن اول فکر می‌کند و بعد حرف می‌زند ولی غیر مومن اول حرف می‌زند و بعد فکر می‌کند.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان افزود: کنترل زبان اصل اولی است و قدم اول در تحول‌های اخلاقی است. در حوزه کنترل زبان نکاتی لازم است که رعایت شوند یک آنچه از محرمات مربوط به زبان است کلا باید ترک شود مثل غیبت و دروغ و...، دوم کنترل زبان از سخنان بیهوده و لغو که فایده‌ای بر او مترتب نیست «وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ».«وَ إِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِراماً» از کنار لغو با کرامت و بزرگواری رد می‌شوند و توجه نمی‌کنند.
حجت الاسلام والمسلمين زماني‌فرد بیان کرد: سوم سکوت همراه با تفکر دارند اگر حرف نمی‌زند در درون فکری دارد و دغدغه درونی دارد که به این «صمت» می‌گویند ولی سکوت را دیوار هم دارد. باید قدم به قدم بر زبان خود مسلط شوید نباید جو گیر شویم چون همه حرف می‌زنند من هم حرف بزنم. ابتدا با خود بگویم اصلا لازم هست حرف بزنم یا خیر؟ حال که لازم است حرف بزنم چه مقدار حرف بزنم؟ مقدار لازم حرف زدن من هم آیا اثری بر آن مترتب می‌شود یا خیر؟ کسی که با چنین حساب و کتابی حرف بزند، از حرف زدن خود پشیمان نمی‌شود.
وی ادامه داد: از مهمترین هدفگذاری، خصوصا ما طلبه‌ها، چون غالبا اهل اظهار نظر و حرف زدن و... هستیم، کنترل زبان است و اولویت بعدی که باید در کنار بحث اخلاقی لازم است؛ این است که از وقت خودتان بهترین استفاده را کنید و هدر رفت وقت نداشته باشید. البته اول کار سخت است ولی باید کم کم به این مرحله برسید که تمام وقت‎ مصرف شود، مدیریت زمان به نحوی که مطلوب شارع مقدس باشد، جزو مطالبی است که در پیشرفت‌های ما بسیار موثر است.
استاد اخلاق حوزه علمیه خراسان گفت: امام صادق(علیه السلام)می‌فرمایند:»من تعجب می‌کنم از کسی که یک ذره از اموالش ضرر کرده و هدر رفته، ناراحت می‌شود ولی از هدر رفت عمر ناراحت نمی‌شود درحالی‌که خسارت زمان و وقت بسیار مهم است» برای برخی متاسفانه هدر رفت عمر، خسارت حساب نمی‌شود که انسان باید در زمان بخیل و خسیس باشد.