حجت‌الاسلام والمسلمین باقری‌کیا در نشست علمی که با موضوع «نظریه مرحوم امام و ولایت فقیه» در محل مدرسه علمیه امام محمدباقر علیه‌السلام برگزار شد، به ضرورت دینداری عملی در آموزه‌های اسلامی اشاره کرد و حکومت را یکی از مهم‌ترین ابزارها برای اجرای دین در ابعاد مختلف معرفی کرد.

وی با استنباط از متون دینی، حکومت را مؤثر بر حیات دینی انسان‌ها دانست و تأکید کرد: اسلام، دین را نمی‌تواند صرفاً در سطح نظری باقی بگذارد و برای تحقق احکام الهی و اجرای عدالت اجتماعی، وجود یک حکومت دینی لازم است. پیامبر (صلى‌الله‌عليه‌وآله) و امام معصوم(علیهم‌السلام) در رأس این حکومت قرار داشتند و در نبود معصوم، این مسئولیت برعهده فقیه جامع‌الشرایط است.

ادله نقلی در حمایت از ولایت فقیه

استاد دروس خارج حوزه علمیه خراسان، آیاتی چون «اولی‌الامر» و روایاتی از ائمه(علیهم‌السلام) را شواهدی قوی بر اثبات ولایت فقیه عنوان کرد، و به روایتی از امام مهدی(عج) اشاره کرد که در آن، علماء به‌صراحت «حجت بر مردم» معرفی شده‌اند.

وی روایات معصومین(علیهم‌السلام) درباره وظیفه مردم در پیروی از فقها و برخورد آنها با حکام ناصالح را مورد تحلیل قرار داد و افزود: در تعالیم ائمه(علیهم‌السلام) مشاهده می‌کنیم که فقها، حکم‌رانان دینی و قضات شرعی معرفی شده‌اند و وظیفه هدایت و اجرای حکومت اسلامی بر عهده آن‌هاست.

جایگاه ادله عقلی در نظریه ولایت فقیه

حجت‌الاسلام والمسلمین باقری‌کیا با ارائه چند دلیل عقلی به شرح وظیفه حکومت و جایگاه ولی فقیه پرداخت و گفت: عقل حکم می‌کند که برای اداره جامعه، شایسته‌ترین فرد که دارای بالاترین سطح شناخت و تدبیر است، باید در رأس حکومت قرار گیرد. این فرد، فقیه جامع‌الشرایط است که از خطا در اجرای احکام الهی تا حد ممکن مصون خواهد بود.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر، حکومت تأثیر عمیقی بر جنبه‌های مختلف حیات انسانی دارد، و این امر ایجاب می‌کند که دینی جامع مانند اسلام، برنامه‌ای کامل برای حکومت داشته باشد. این برنامه، پس از پیامبر و امام معصوم(علیهم‌السلام)، تنها توسط فقیه جامع‌الشرایط و مدیر شایسته قابلیت اجرا دارد، و این حکم عقلانی، ولایت فقیه را به‌عنوان ادامه‌دهنده راه پیامبر و امام معصوم توجیه‌پذیر می‌سازد، علاوه بر این، عقل به این نکته رهنمون می‌شود که حاکم واقعی جهان، خالق این عالم است. خداوند حکیم، پیامبر(صلى‌الله‌عليه‌وآله)، امامان (علیهم‌السلام) و فقها را به‌عنوان حاکمان بر مردم برگزیده است. در نتیجه، هیچ‌کس جزء آنها حق حاکمیت ندارد.

ترکیب ادله عقلی و شرعی

حجت‌الاسلام والمسلمین باقری‌کیا با بیان اینکه برای اثبات ولایت فقیه، می‌توان به استدلال‌هایی ترکیبی، هم عقلی و هم شرعی، تکیه کرد، گفت: تنها ولی فقیه جامع‌الشرایط است که می‌تواند اهداف دین در بعد اجتماعی و حکومتی را به‌درستی اجرا کرده و جامعه را از انحرافات حفظ کند.