حجتالاسلام میهندوست، استاد حوزه علمیه خراسان در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه با تبیین چرایی اطلاق عنوان «حماسه» به ۹ دی اظهار داشت: در ادبیات سیاسی و دینی ما، هر تجمعی شایسته عنوان حماسه نیست. آنچه ۹ دی را از یک راهپیمایی متعارف به یک حماسه تاریخساز و به تعبیر قرآنی «یومالله» تبدیل کرد، برخورداری آن از سه مؤلفه اساسی بود.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: مؤلفه نخست و دوم، عنصر بصیرت و خودجوشی مردمی بود. ۹ دی محصول بخشنامهها و سازماندهیهای اداری نبود، بلکه برآمده از غیرت دینی متراکمشده مردم به شمار میرفت. پس از هتک حرمت عاشورا، جامعه ایرانی به این جمعبندی رسید که مسئله دیگر صرفاً یک نزاع سیاسی نیست، بلکه تقابل با هویت دینی است. در چنین نقطهای، جامعه ایمانی بر اساس وعده الهی «إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا» (حج/۳۸) به صحنه میآید.
وی افزود: حماسه ۹ دی، نماد جمع میان شور حسینی و شعور سیاسی بود؛ جایی که عواطف مذهبی، عشق به سیدالشهدا(علیهالسلام)، عقلانیت سیاسی و ضرورت صیانت از نظام اسلامی به نقطه تلاقی رسید.
حجتالاسلام میهندوست، سومین مؤلفه حماسه ۹ دی را پایانبخشی به غبار فتنه دانست و گفت: در فتنه ۸۸ فضای غبارآلودی شکل گرفته بود که تشخیص حق و باطل را دشوار میکرد. ۹ دی این غبار را کنار زد، صفبندیها را شفاف کرد و مرزها را به روشنی نمایان ساخت.
۹ دی؛ تجلی پیوند مردم و ولایت فقیه
وی در ادامه، رابطه مردم و ولایت فقیه را در نظام اسلامی رابطهای «امامی ـ مأمومی» توصیف کرد و گفت: این پیوند در حماسه ۹ دی در چند سطح عینیت یافت.
به گفته این استاد حوزه علمیه، نخستین جلوه این پیوند، اعتماد مردم به ولایت بهعنوان فصلالخطاب بود. پس از ماهها کشمکش، جامعه دریافت که تنها لنگرگاه ثبات و آرامش، جایگاه ولایت فقیه است و مردم با اعتماد به صبر و مدیریت راهبردی رهبر معظم انقلاب، مسیر صحیح را تشخیص دادند.
وی دومین جلوه را اطاعتپذیری در عین قدرت برشمرد و افزود: مردم با وجود خشم و احساسات انقلابی، تا زمانی که اذن ولی فقیه صادر نشده بود، خویشتنداری کردند و ۹ دی تجلی اراده ولایی در متن اجتماع شد.
حجتالاسلام میهندوست سومین جلوه را تبری از دشمنان ولایت دانست و اظهار کرد: شعارها و مواضع مردم نشان داد که فاصله گرفتن خواص بیبصیرت از ولایت پذیرفتنی نیست و این رفتار، تجلی عینی اصل قرآنی تولی و تبری در عرصه سیاست بود.
وی در تبیین پیام حضور میلیونی مردم به دشمنان انقلاب اسلامی گفت: این حضور گسترده، تمام محاسبات اتاقهای فکر غرب را بر هم زد. پیام اصلی ۹ دی این بود که عمق استراتژیک جمهوری اسلامی نه در توان نظامی، بلکه در باورهای ایمانی مردم ریشه دارد. دشمن گمان میکرد با جنگ نرم و عملیات روانی میتواند میان مردم و حاکمیت شکاف ایجاد کند، اما ۹ دی نشان داد پایگاه اجتماعی نظام، در شرایط تهدید، منسجمتر و فعالتر میشود و الگوهای انقلاب رنگی در ایران به دلیل بافت مذهبی جامعه کارایی ندارد.
وظایف حوزههای علمیه در پاسداشت حماسه ۹ دی
این استاد حوزه علمیه، نقش حوزههای علمیه در پاسداشت ۹ دی را فراتر از برگزاری مراسم دانست و تأکید کرد: حوزه نمیتواند ۹ دی را صرفاً یک مناسبت تقویمی تلقی کند، بلکه مسئولیت حوزه در این زمینه، دستکم در سه عرصه قابل پیگیری است.
وی نخستین وظیفه را تدوین «فقه الفتنه» عنوان کرد و گفت: حوزه باید از سطح شعار عبور کرده و به عمق فقهی ماجرا ورود کند. فتنه ۸۸ و حماسه ۹ دی، میدان برخورد قرائتهای مختلف از اسلامیت و جمهوریت بود. تبیین مرزهای شرعی میان اعتراض، نقد درونگفتمانی و بغی یا شورش علیه حاکم اسلامی، ضرورتی جدی است.
حجتالاسلام میهندوست افزود: جهتدهی کرسیها، مناظرهها، نشستهای علمی و پایاننامههای سطوح عالی حوزه به بررسی فقهی رفتار سران فتنه، حکم بغی و محاربه، فقه سکوت خواص در زمان خطر و حتی ضوابط شرعی خبررسانی، نقد حاکمیت و تهمت به نظام میتواند به شکلگیری نوعی «رساله عملیه در شرایط فتنه» منجر شود.
وی دومین وظیفه را آسیبشناسی اجتماعی و تحلیل ریزشها و رویشها دانست و تصریح کرد: حوزه باید بهعنوان جامعهشناس دینی وارد میدان شود. اینکه چرا برخی خواص دچار لغزش شدند و در مقابل، جوانانی با ظاهری متفاوت در کنار انقلاب ایستادند، نیازمند تحلیل عالمانه است. فتنه ۸۸ و حماسه ۹ دی، تکرار تاریخ بود و تطبیق دقیق این وقایع با نمونههای تاریخی صدر اسلام، میتواند بصیرتافزا و مانع تکرار خطاها شود.
این استاد حوزه علمیه، جهاد تبیین و پاسخگویی به شبهات را سومین وظیفه حوزه برشمرد و گفت: ۹ دی متعلق به جناحهای سیاسی نیست؛ بلکه متعلق به همه کسانی است که زیر خیمه انقلاب و ولایت قرار دارند. خط قرمز، فتنه و براندازی است، نه اختلاف سلیقه سیاسی. تریبونهای ۹ دی باید وحدتآفرین باشند و ائمه جمعه و جماعات این روز را بهعنوان روز بیعت مجدد با ولایت معرفی کنند، نه فرصت تسویهحساب سیاسی.
وی با اشاره به تحریفهای فضای مجازی تأکید کرد: نسل جدید که حوادث ۸۸ را ندیده، با روایتهای تحریفشده مواجه است. حوزه باید زبان گفتوگو با این نسل را پیدا کند و با استدلال منطقی به شبهاتی همچون «ادعای تقلب»، «چرایی حصر» و «چرایی ۹ دی» پاسخ دهد. حضور فعال و هدفمند در فضای مجازی و تولید محتوای چندرسانهای در این زمینه، یک ضرورت است.
وی در پایان با اشاره به عبرتهای ماندگار این حماسه گفت: فتنه پایان نمییابد، بلکه تغییر شکل میدهد. فتنههای آینده ترکیبی از فشار اقتصادی، شبهات اعتقادی و نارضایتیهای اجتماعی خواهند بود. هشدار ۹ دی این است که اگر قطبنمای ولایت گم شود، جامعه در فتنههای پیچیدهتر آینده که تشخیص حق از باطل دشوارتر است، دچار انحراف خواهد شد.
