به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجتالاسلام والمسلمین نظافت، عضو شورای عالی این حوزه، در نشست اخلاقی طلاب خواهر معتکف در حرم مطهر رضوی، با تأکید بر اینکه اعتکاف فرصتی برای «به خود آمدن» است، تصریح کرد: بسیاری از انسانها دچار «خودگمکردگی» هستند؛ کسی که چیزی را گم نکرده، به دنبال آن نمیگردد، اما انسانی که خود را گم کرده است، باید در پی یافتن حقیقت وجودی خویش باشد. بخش قابل توجهی از مشکلات اخلاقی و رفتاری بشر، ناشی از غفلت از همین حقیقت است.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به جایگاه ویژه انسان در نظام آفرینش، خاطرنشان کرد: خداوند به انسان، حتی در آفرینش جسمانی، کرامت ویژهای بخشیده است، اما احترام اصلی انسان به عظمت روح او بازمیگردد؛ همان روحی که خداوند از آن به نفخ روح خود یاد میکند. این تعبیر، به معنای شرافت و ظرفیت خاص انسان است، نه تشبیه ذات الهی به مخلوق.
وی افزود: همانگونه که خانه خدا یا ماه رمضان بهعنوان «شهرالله» از باب شرافت و اضافه تشریفی مطرح میشود، تعبیر «روحالله» نیز بیانگر عظمت و استعداد ویژهای است که در وجود انسان قرار داده شده، لذا اعتکاف فرصتی برای بازشناسی همین ظرفیت و دور شدن از هیاهوی بیرونی زندگی است.
حجتالاسلام والمسلمین نظافت با تأکید بر نقش معرفت در دینداری گفت: اگر انسان خود را بشناسد، معنای نماز، حجاب و سایر احکام الهی را بهتر درک میکند. این دستورات ویژه انسان است، زیرا او دارای استعداد انتخاب، آگاهی و رشد معنوی است. دینداری بدون معرفت، به عادتی سطحی تبدیل میشود و اثر تربیتی خود را از دست میدهد.
اعتکاف؛ فرصت عادتزدایی و تفکر عمیق
وی با هشدار نسبت به انتقال عادتهای روزمره به فضای اعتکاف، تصریح کرد: مراقب باشید که حتی در این ایام، اسیر سرگرمیها و عادتهای پیشین نشوید. اعتکاف آمده است تا ما را از زندگی عادتی خارج کند. تفکر، حتی لحظهای کوتاه، برتر از سالها عبادت بدون اندیشه است.
مدیر مدارس علمیه حضرت مهدی(عج) با اشاره به اهمیت تفکر در انسانیت خویش بیان کرد: اگر انسان خود را پیدا کند، خدا را نیز خواهد یافت. قرآن کریم کتابی است که انسان را به تفکر دعوت میکند و این دعوت، نشانه حقانیت آن است. تدبر در آیات قرآن و معارف اهلبیت علیهمالسلام، راهی برای رسیدن به تذکر و بیداری قلب است.
وی با تأکید بر تقدم آگاهی بر عمل گفت: مسیر صحیح، ابتدا شناخت، سپس تصمیم و در نهایت عمل خالصانه است. گاهی شیطان انسان را با مشغول کردن به یک «کار خوب»، از «کار بهتر» بازمیدارد. خداوند «احسن عمل» را میخواهد؛ یعنی انتخاب درستترین و اولویتدارترین عمل، نه صرفاً کاری که ظاهری جذابتر دارد.
حجتالاسلام والمسلمین نظافت با توصیه به محاسبه نفس در ایام اعتکاف خاطرنشان کرد: در این روزها به گناهان، نعمتهای الهی و وظایف فردی خود بیندیشید. وصیتهای الهی علاوه بر جنبه عمومی جنبه شخصی نیز دارد؛ هرکس باید ببیند وظیفه خاص او چیست. رشد معنوی، گاه در انجام کارهای دشوار و بهظاهر ناخوشایند رقم میخورد، نه در انتخاب راههای آسان و دلپسند. اعتکاف فرصتی است تا با تفکر، عملگرایی و صداقت با خویشتن، مسیر درست زندگی را بازشناسیم.
حجتالاسلام والمسلمین نظافت با تأکید بر ضرورت بازتعریف شیوههای جذب و تربیت دینی، اظهار داشت: امروز نمیتوان با صرف عناوین ظاهری، انتظار اثرگذاری عمیق داشت. اگر اسلام و اگر انقلابیگری ما عمق نداشته باشد، اگر حجاب ما به رفتار و عمل نینجامد، طبیعی است که جاذبهای ایجاد نخواهد شد. صرف گفتن کافی نیست؛ مردم عمل میخواهند.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به سیره اهلبیت(علیهمالسلام) گفت: امام صادق(علیهالسلام) میفرمایند شیعیان گناهکار را طرد نکنید، برایشان دعا کنید و بر حالشان گریه کنید. امروز حتی در همین برنامههای اعتکاف، بخشی از دعاهای ما باید برای دختران و پسرانی باشد که در معرض اسارت فکری دشمن قرار گرفتهاند؛ دشمن، فکر و دل آنها را به اسارت برده است.
وی ادامه داد: ما باید به گونهای رفتار کنیم که اعتماد ایجاد شود. اگر کسی احساس کند مورد قضاوت قرار میگیرد، فاصله میگیرد. جاذبه باید در حد اعلی و دافعه در حد ضرورت باشد. این یک اصل اساسی در تربیت دینی و انقلابی است.
حجتالاسلام والمسلمین نظافت با بیان اینکه ما مأمور نیستیم در گناه دیگران شریک شویم، اما مأمور به رها کردن آنها هم نیستیم، تصریح کرد: صف اول دینداری بودن به معنای کنار کشیدن از جامعه نیست. در شادیها، در سختیها، در زندگی روزمره مردم باید حضور داشت؛ با حفظ مرزها، اما بدون قطع ارتباط.
خودشناسی، عمل به آموختهها و درمان سرگشتگی انسان معاصر
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر مسئله خودشناسی اظهار داشت: انسان موجودی مختار است. همین که میتواند تصمیم بگیرد گناه کند یا نکند، نشاندهنده قدرت انتخاب اوست. این ویژگی، انسان را از حیوان جدا میکند. اگر این اختیار درست شناخته نشود، انسان دچار سرگشتگی میشود.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان افزود: اسلام نه دنیاگریزی مطلق را میپذیرد و نه دنیاپرستی را، چراکه استفاده از حلال دنیا برای رسیدن به این آگاهی است که دل انسان با دنیا آرام نمیگیرد. این فهم، مقدمه حرکت به سوی معنا و ابدیت است.
حجتالاسلام والمسلمین نظافت با اشاره به تعارضها و سردرگمیهای موجود در مسیر انتخاب، گفت: گاهی انسان میان توصیههای مختلف دچار تردید میشود؛ از یکسو تشویق به فعالیتهای علمی و از سوی دیگر تأکید بر تبلیغ و حضور اجتماعی. راهحل، گوش دادن عمیق، فهم درست و سپس عمل به همان چیزی است که آموختهایم.
وی تأکید کرد: درمان اصلی جامعه ما، عمل به آموختههای دینی است. علم، با عمل زنده میشود. علم برخلاف مال، با بخشیدن کم نمیشود؛ بلکه افزایش مییابد. هرچه آگاهی بیشتری منتقل شود، ظرفیت روحی انسان وسیعتر میشود.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان در پایان با اشاره به لزوم توازن میان یادگیری، ارتباطگیری و عمل اجتماعی اظهار داشت: نباید منتظر شرایط ایدهآل بمانیم. هر کس از همان جایی که هست و به اندازهای که میداند، باید وارد میدان شود. ایمان نیز مانند باتری است؛ اگر شارژ نشود، خالی میشود. این شارژ، با قرآن، دعا، ارتباط، عمل و حضور مؤثر در میدان تربیت و هدایت تحقق پیدا میکند.
