به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجت‌الاسلام غلام‌پور در نخستین جلسه از سلسله نشست‌های «استعدادیابی و هدایت تحصیلی» که به همت معاونت علمی مدرسه اسلام‌شناسی حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) و هم‌زمان با پایان دوره‌های حوزوی پایه‌های چهارم و پنجم برگزار شد، اظهار داشت: این نشست‌ها با هدف ایجاد پیوندی مؤثر میان ظرفیت‌های بالقوه طلاب و اهداف متعالی زندگی آنان و همچنین ترسیم نقشه راهی روشن برای انتخاب مسیر آینده تحصیلی و شغلی طراحی شده است.

وی با طرح این پرسش که «استعداد چیست و چگونه شکل می‌گیرد؟» افزود: بسیاری از افراد استعداد را صرفاً امری ذاتی می‌دانند، در حالی که استعداد فرآیندی پویا و تعاملی در مسیر کشف و شکوفایی ظرفیت‌های بالقوه انسان است.

حجت‌الاسلام غلام‌پور ادامه داد: استعداد حاصل هم‌افزایی مجموعه‌ای از عوامل از جمله علاقه درونی، انگیزه، تجربه‌های فردی، دانش نظری و عملی، محیط رشددهنده و احساس تکلیف است. هرچند ویژگی‌های ژنتیکی و ذاتی می‌توانند نقش زیرساختی داشته باشند، اما استعداد امری نیست که صرفاً کشف شود و به حال خود رها گردد، بلکه نیازمند پرورش مستمر و فراهم شدن بستر مناسب برای شکوفایی است.

تبیین تفاوت هوش ذهنی و هوش هیجانی

وی در ادامه با اشاره به تفاوت میان «هوش ذهنی» (IQ) و «هوش هیجانی» (EQ) تصریح کرد: هوش ذهنی تا حد زیادی دارای بُعد ذاتی و ثبات بیشتری است، هرچند برخی کارکردهای آن از طریق آموزش قابل تقویت است.

حجت‌الاسلام غلام‌پور خاطرنشان کرد: در مقابل، هوش هیجانی مهارتی اکتسابی است که از طریق آموزش، تجربه و تمرین‌های خودآگاهی می‌توان آن را به شکل قابل توجهی ارتقا داد.

وی افزود: هوش هیجانی زمانی می‌تواند در مدیریت روابط، تصمیم‌گیری‌های پیچیده و ایفای نقش‌های اجتماعی و مدیریتی مؤثر باشد که بر بستر هوش ذهنی قرار گیرد؛ از این‌رو در فرآیند هدایت تحصیلی، نخستین گام شناخت سطح هوش و توانایی‌های فردی و سپس تمرکز بر تقویت مهارت‌های نرم و هوش هیجانی است.

خودشناسی، گام نخست در هدایت تحصیلی

این استاد حوزه علمیه در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت «خودشناسی» در مسیر انتخاب آینده علمی و شغلی تأکید کرد و گفت: بدون ترسیم تصویری دقیق و واقع‌بینانه از وضعیت فعلی فرد، هرگونه تصمیم‌گیری ممکن است به انتخابی نادرست منجر شود.

وی بیان کرد: برای دستیابی به شناخت صحیح از توانایی‌ها و هویت علمی و حرفه‌ای طلاب، بررسی دقیق پرونده تحصیلی، تحلیل شیوه‌های مطالعه، شناسایی علایق پژوهشی و بازخوانی تجربیات گذشته ضروری است.

حجت‌الاسلام غلام‌پور افزود: رضایت درونی، آرامش روحی و موفقیت پایدار زمانی حاصل می‌شود که فرد مسیر متناسب با ساختار شخصیتی و استعدادهای خود را انتخاب کند و این امر بدون شناخت دقیق استعدادها دست‌یافتنی نخواهد بود.

وی در ادامه با استناد به حدیث شریف امام صادق علیه‌السلام «النَّاسُ مَعَادِنُ کَمَعَادِنِ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ» [کافی، ج۸، ص۱۷۷] اظهار داشت: این روایت نورانی یادآور آن است که هر انسان همانند معدنی ارزشمند با عیار متفاوت است و وظیفه مربیان و خود افراد آن است که با فراهم کردن محیطی مناسب، زمینه کشف و شکوفایی این ظرفیت‌ها را فراهم کنند.

گفتنی است؛ در ادامه این سلسله نشست‌ها، آزمون‌های تخصصی و استاندارد شامل سنجش شخصیت، تست‌های هوش چندگانه، ارزیابی رغبت‌های تحصیلی و شغلی و سنجش ابعاد مختلف هوش برگزار خواهد شد تا داده‌های دقیق‌تری برای هدایت علمی و تحصیلی طلاب فراهم شود.