حجتالاسلاموالمسلمین فرازینیا، مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، با اشاره به جایگاه ممتاز امامباقر(علیهالسلام) نزد پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) و در تاریخ اسلام اظهار کرد: پنجمین امام شیعیان نزد رسولخدا(صلیاللهعلیهوآله) و در تاریخ اسلام نقشی مهم و ویژه داشتهاند، چنانکه پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) پیش از ولادت حضرت امامباقر(علیهالسلام)، از طریق جابربنعبدالله انصاری به ایشان سلام رساندند و در حدیث مشهور «لوح» نیز لقب مبارک آن حضرت «باقرالعلوم»؛ یعنی شکافنده علوم، معرفی شده است.
وی افزود: از مهمترین اتفاقاتی که به دست آن حضرت رقم خورد، اقدام به جهاد تبیین پس از پشتسر گذاشتن دوران بسیار دشوار امامت امام سجاد(علیهالسلام) بود.
چهار محور جهاد تبیین امام باقر(علیهالسلام)
وی با اشاره به طراحی و پیشبرد جهاد تبیین از سوی امامباقر(علیهالسلام) در چهار محور اساسی، تصریح کرد: نخستین محور جهاد تبیین آن حضرت، دستور صریح به شیعیان بود مبنی بر اینکه در برابر هر فردی که به امیرالمؤمنین(علیهالسلام) توهین و جسارت میکند، مکلف به برخورد عملیاند. این دستور حکیمانه، عملاً سدّی در برابر جریان سازمانیافته اهانت به ساحت مقدس امیرالمؤمنین(علیهالسلام) ایجاد کرد و مسیر توهین به آن حضرت را مسدود ساخت.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی افزود: دومین اقدام امامباقر(علیهالسلام) در عرصه جهاد تبیین و مبارزه نرم با دستگاه خلافت، دستور به عمومیتبخشی نقل حدیث بود؛ به این صورت که همه مردم مأمور به نقل احادیث پیامبر(صلیاللهعلیهوآله) شدند؛ حتی اگر این احادیث تکراری باشد. بزرگترها باید برای کوچکترها، مردان برای همسران خود و والدین برای فرزندانشان روایات رسولخدا(صلیاللهعلیهوآله) را بازگو میکردند تا سنت نقل حدیث در سطح عمومی جامعه فراگیر شده و زمینه عمل به این احادیث بیشازپیش فراهم شود.
حجتالاسلاموالمسلمین فرازینیا ادامه داد: سومین محور این جهاد تبیینی، مهندسی جریان نقل حدیث توسط امامباقر(علیهالسلام) بود؛ به این معنا که آن حضرت شاگردان و راویان را ملزم میکردند احادیث نقلشده را با آیات قرآن کریم تطبیق دهند تا هر حدیثی که با قرآن ناسازگار بوده و جعلی است، طرد شود. این شیوه، مانع کم و زیاد کردن تعمدی در احادیث و جلوگیری از دروغپردازی دینی و آسیبهای اجتماعی و اعتقادی ناشی از آن شد.
وی با اشاره به چهارمین محور جهاد تبیین امامباقر(علیهالسلام) خاطرنشان کرد: اقدام نهایی در این منظومه، تفسیر قرآن و روایات توسط خود حضرت و شاگردان برجسته ممتاز بود. این چهار اقدام مکمل، سبب شد که نقل حدیث از یک رفتار فردی محدود، به یک «جریان فراگیر فرهنگی اثرگذار» تبدیل شود؛ جریانی که نه تنها در عصر حیات حضرت باقرالعلوم(علیهالسلام) بلکه در طول تاریخ اسلام استمرار یافته است.
کادرسازی علمی و فرهنگی؛ میراث ماندگار باقرالعلوم(علیهالسلام)
حجتالاسلاموالمسلمین فرازینیا، به نقش امامباقر(علیهالسلام) در کادرسازی علمی و فرهنگی در جهان اسلام اشاره کرد و گفت: یکی از اقدامات مهم آن حضرت، تربیت شاگرد و کادرسازی در سراسر نقاط جهان اسلام و اعزام آنان به مناطق مختلف بود. امامباقر(علیهالسلام) با این رویکرد، در واقع شبکهای از عالمان، راویان و مبلغان را سازماندهی کردند که هر یک در نقطهای از جهان اسلام، حامل پیام قرآن و عترت بودند.
وی افزود: این سبک کادرسازی، از مأموریتهای اصلی جمهوری اسلامی نیز هست؛ به این معنا که امروز نیز افرادی از میان روحانیون، معلمان، فعالان فرهنگی و دستاندرکاران دولتی شناسایی و توانمندسازی میشوند و برای تبیین و تبلیغ معارف دینی و انقلابی به نقاط مختلف کشور اعزام میگردند. ما این الگوی راهبردی را از امامباقر(علیهالسلام) به یادگار داریم و عملاً ادامهدهنده همان خط اصیل هستیم.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی با تأکید بر حکیمانه بودن تمام برنامههای اهلبیت(علیهمالسلام) تصریح کرد: ائمه اطهار(علیهمالسلام) همگی دارای حکمتاند و اقدامات و طرحها و برنامههایشان عمیقاً حکیمانه است.
وی ادامه داد: همانگونه که معجزه جاودان پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) قرآن بود، اقدام مدیریتی و ماندگار امامباقر(علیهالسلام) نیز فعالیت فرهنگی سازمانیافتهای بود که در شرایط اضمحلال و نابودی بنیامیه، رویکارآمدن بنیعباس و تشتت حاکمیتی جهان اسلام، توانست جامعه را بیدار و آماده پذیرش حقایق اهلبیت(علیهمالسلام) کند.
حجتالاسلام والمسلمین فرازینیا تصریح کرد: در چنین فضایی، امامباقر(علیهالسلام) با حضور در منازل، مساجد و دیگر مجامع عمومی و از طریق تبلیغ مستقیم و روشنگری، به بیدارسازی جامعه همت گماشتند. آن حضرت اقشار مختلف مردم همچون بازاریان و تجار، حجاج بیتالله الحرام و زائران مرقد مطهر پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) را که از سراسر جهان اسلام به مدینه میآمدند، دعوت و آنان را با اسلام ناب آشنا میکردند. در منابع تاریخی آمده است که بسیاری از این افراد، یک یا دو سال و حتی بیشتر در مدینه مقیم بودند و در محضر حضرت بهره میبردند.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی با اشاره به دستاورد بزرگ این حضور مستمر افزود: مهمترین دستاورد امامباقر(علیهالسلام) این بود که پیام اسلام ناب و معارف اهلبیت(علیهمالسلام) بهویژه از طریق همین حاجیان و بازرگانان، به سراسر جهان اسلام و از جمله به ایران و خراسان مخابره شد و بستری بیبدیل برای گسترش مکتب اهلبیت(علیهمالسلام) فراهم آمد.
الگوی تبیین امروز، سیره امام باقر(علیهالسلام) است
وی با تبیین بُعد الگوپردازانه سیره امامباقر(علیهالسلام) اظهار داشت: سیره امامباقر(علیهالسلام) بهویژه برای خداباوران و معادباوران، الگوی همیشگی و مصداق عینی «أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» است که قرآن از آن یاد میکند؛ یعنی امروز نیز کسانی که میخواهند پرچم جهاد تبیین و فعالیت اثرگذار فرهنگی را بر دوش بکشند، باید به سیره و مشی آن حضرت، بهویژه در عرصه نقل و نشر احادیث معصومان(علیهمالسلام) توجه ویژه داشته باشند؛ چراکه سخن و عمل آن ذوات مقدس، نور هدایت و کاملاً کاربردی است.
وی در ادامه با استناد به کلام امامرضا(علیهالسلام) گفت: این همان ترجمان حدیث امامرضا(علیهالسلام) است که فرمودند: «اگر مردم زیبایی سخن ما را درک کنند، از ما اطاعت و تبعیت میکنند.» از همینرو، امامباقرالعلوم(علیهالسلام) نیز در حدیثی راه را برای ما روشن کردهاند؛ آنجا که میفرمایند: «خدا رحمت کند بندهای را که امر ما را احیا کند.» امروز با عمل به الگوی امامباقر(علیهالسلام) و از طریق انس با احادیث اهلبیت(علیهمالسلام)، میتوانیم مصداق احیای امر و مشمول دعای آن حضرت باشیم.
سه بصیرت راهبردی؛ میراث نهضت علمی امامباقر(علیهالسلام)
حجتالاسلاموالمسلمین فرازینیا در تبیین آثار نهضت علمی امامباقر(علیهالسلام) تصریح کرد: نهضت علمی آن حضرت، سه نوع بصیرت اساسی را در میان شاگردان و پیروان ایشان ایجاد کرد؛ «بصیرت در تشخیص ولی»، «بصیرت در تشخیص دشمن» و «بصیرت در تشخیص تکلیف». ما برای رسیدن به برکات معنوی، عبور از فتنهها و نیل به دنیای مطلوبِ عصر ظهور، محتاج همین سه بصیرت هستیم.
وی افزود: امامباقر(علیهالسلام) با ترویج «بصیرت ولیشناسی»، «تکلیفمداری» و «دشمنشناسی»، در کنار فرزند بزرگوارشان امامصادق(علیهالسلام)، و در حدود نیمقرن فعالیت علمیفرهنگی، بیش از چهار هزار راوی حدیث را تربیت کردند؛ این پشتوانه عظیم علمی و روایی بود که موجب شد مکتب و مذهب امامیه جان بگیرد و در برابر تحریفها و انحرافها، مصون بماند.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی با اشاره به استمرار برکات این حرکت بصیرتآفرین در عصر حاضر خاطرنشان کرد: برکات اقدامات بصیرتآفرین امامباقر(علیهالسلام) امروز نیز برای ما باقی است و نظام جمهوری اسلامی، محصول همین تفکر و امتداد آن مکتب است.
وی افزود: قانون اساسی جمهوری اسلامی با تکیه بر اصل مترقی ولایتفقیه توانسته است در عصر غیبت و در میانه جنگ شناختی دشمنان، مردم را حفظ کند و با اتکا به اندیشه اهلبیت(علیهمالسلام)، در مسیر زمینهسازی ظهور و ایجاد شرایط تمدنسازی گامهای جدی بردارد.
حجتالاسلام والمسلمین فرازینیا در ادامه یادآور شد: بعد از شهادت قائد شهید انقلاب، این مردم بصیر، ولیشناس و تکلیفشناس، در نمایش تکلیفمداری خود بار دیگر مبعوث شدند و با حضوری کمنظیر، بیش از هشتاد شب است که سنگر خیابان را رها نکردهاند؛ و پرچم بهدست در عرصه عمومی حضور دارند و در کنار میدان، حامی دیپلماسی هستند و به لطف الهی این حضور آگاهانه و مخلصانه، به صبح ظهور منتهی شود.
