سه فرمان راهبردی امام باقر(علیه‌السلام) برای ساماندهی جامعه شیعی

سه فرمان راهبردی امام باقر(علیه‌السلام) برای ساماندهی جامعه شیعی
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با تأکید بر اینکه دستوراتِ اخلاقی و اقتصادیِ امام باقر(علیه‌السلام) نسخه شفابخشِ جامعه در مسیرِ تعالی و همبستگی است، گفت: ایشان در وصیتی راهبردی، سه وظیفه مهمِ یاری‌رسانیِ توانمندان به ضعفا، عطوفتِ عملیِ اغنیا نسبت به فقرا و تعمیمِ خیرخواهیِ شخصی به سایر برادران دینی را به عنوان محورهای اصلیِ یک جامعه پویا و الگو معرفی کرده‌اند.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین جواهری در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان با اشاره به سیره عملی اهل‌بیت(علیهم‌السلام) اظهار داشت: در زمان حیات امامان معصوم(علیهم‌السلام) میان شیعیان و محبان اهل‌بیت(علیهم‌السلام) رسم بود که پس‌از انجام مناسک حج تمتع و زیارت خانه خدا، برای زیارت مرقد منور حضرت رسول اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به مدینه می‌رفتند و سپس محضر مبارک امام‌زمانشان می‌رسیدند تا ضمن تجدید عهد و پیمان، تقاضای نصیحت و موعظه کنند.

وی افزود: در زمان امام‌باقر(علیه‌السلام) گروهی از شیعیان و دوستان اهل‌بیت(علیهم‌السلام) ساکن کوفه به همراه جابربن‌یزید جعفی خدمت امام باقر(علیه‌السلام) رسیدند و تقاضای وصیت کردند؛ امام(علیه‌السلام) در پاسخ به درخواست آنان فرمودند: «لِیعن قویُّکم ضعیفَکم، ولیعطِف غنیُّکم علی فقیرِکم، و لینصَح الرجلُ أخاه کنصحه لنفسه؛ باید قوی و توانمند شما به ضعیف و ناتوان شما کمک کند و یاری رساند و باید سرمایه‌دار شما به فقیر عطوفت داشته باشد و باید هرکسی از شما برای برادر دینی‌اش خیرخواهی کند، همان‌گونه‌که برای خویش خیرخواهی می‌نماید.» 

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه این سفارش‌ها برای عموم انسان‌ها به‌ویژه شیعیان سرمشقی بزرگ است، تصریح کرد: اگر همه شیعیان در این مسیر صحیح الهی قرار بگیرند و به این سفارش‌ها و وظایف عمل کنند، موجب جذب جهانیان به‌سوی مکتب اهل‌بیت(علیهم‌السلام) خواهند شد.

بایسته‌های اجتماعی و اقتصادی در کلام امام باقر(علیه‌السلام)

حجت‌الاسلام‌والمسلمین جواهری با تأکید بر اینکه در این بخش از وصیت امام(علیه‌السلام)، سه وظیفه برای شیعیان تعیین شده است، گفت: در جمله «لِیعنِ قویُّکم ضعیفَکم» یک تکلیف اجتماعی پیروان اهل‌بیت(علیهم‌السلام) بیان شده است؛ چرا که در این عبارت فعل امر به کار رفته و بر همه قدرتمندان لازم است به یاری ضعیفان جامعه بشتابند. اگر هر قوی و توانمندی با هر ضعیف و توان‌یابی که مواجه شد او را یاری کند، همه ضعیفان از ضعفی که دارند خارج می‌شوند و به آرامش می‌یابند.

وی افزود: همچنین در جمله «ولیعطِف غنیُّکم علی فقیرِکم» یک رهنمود بزرگ و جاویدان اقتصادی وجود دارد. امام باقر(علیه‌السلام) به اغنیا و سرمایه‌داران جامعه دستور می‌دهند به فقرا و تهی‌دستان، کمک و نیازهای آنان را برطرف کنند. در این حدیث، فرمان بر «عطوفت» داده شده است؛ عطوفت به‌معنای محبت، دوستی، توجه، مهربانی، نیک‌خواهی، رأفت، لطف، رحمت، تفقد، دلجویی و رسیدگی است تا فقر در شهر و کشور اسلامی برطرف شود.

ضرورت خیرخواهی دلسوزانه در جامعه مؤمنان

این استاد دانشگاه به سومین وظیفه مطرح شده در کلام امام(علیه‌السلام) اشاره کرد و اظهار داشت: امام باقر(علیه‌السلام) در جمله «و لینصَح الرجلُ أخاه کنصحه لنفسه» یک وظیفه اخلاقی عمومی بزرگ را بیان می‌کند. راغب اصفهانی در معنای نصیحت نوشته است: «تحری فعل او قول فیه صلاح صاحبه»؛ یعنی نصیحت، سعی و کوشش در انجام کار یا سخنی است که صلاح انسان در آن است.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین جواهری خاطرنشان کرد: همه شیعیان باید در همه کارها و سخنان، خیرخواه یکدیگر باشند. همان‌طور‌که هر فرد به فکر صلاح و خیر و سود خویش است، باید برای دیگران نیز تلاش کند.

وی در پایان یادآور شد: امر به‌معروف و نهی‌از منکر، وظیفه همگانی و متقابل انسان‌ها در جامعه اسلامی است؛ بنابراین مؤمن باید هر‌خوبی که برای خود می‌خواهد، برای آحاد مؤمنان و برادران دینی نیز بخواهد.


كد خبر: 65179  |  تاریخ درج خبر: 1405/03/03  |  کد خبرنگار: 185854  |  نام خبرنگار: فهيمه قربانيان
ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه یا ایمیل)
متن:
کد امنیتی:     
footer slimi
بالا