حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی ماندگاری در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، با اشاره به فلسفه عمیق مناسک حج اظهار داشت: حج تنها یک سفر عبادی نیست، بلکه برنامه‌ای جامع برای تربیت انسان و یافتن مسیر حقیقی بندگی است؛ مسیری که از دل‌کندن از وابستگی‌های مادی آغاز می‌شود و انسان را به حریم قرب الهی می‌رساند.

وی با بیان اینکه آغاز این مسیر با احرام رقم می‌خورد، افزود: احرام در حقیقت ورود به حریم بندگی خداوند و تنظیم سبک زندگی بر اساس اوامر و نواهی الهی است. انسان مُحرم می‌آموزد که باید خواسته‌های خود را با خواست خداوند هماهنگ کند و زندگی‌اش را بر مدار بندگی سامان دهد.

این استاد حوزه ادامه داد: طواف خانه خدا نماد توحیدمحوری در زندگی انسان است؛ یعنی همه حرکت‌ها، تصمیم‌ها و جهت‌گیری‌های انسان باید حول محور خداوند شکل بگیرد. همچنین پیوند طواف با ولایت اهل‌بیت(علیهم‌السلام) نشان می‌دهد که مسیر توحید بدون تمسک به ولایت، کامل نخواهد بود.

حجت‌الاسلام ماندگاری با اشاره به مراحل مختلف مناسک حج خاطرنشان کرد: حضور در عرفات، نقطه آغاز معرفت و خودشناسی انسان است. انسان در این سرزمین، با فروتنی در برابر خداوند، حقیقت بندگی را درک می‌کند و پس از آن، در مشعرالحرام به شعور و بصیرت لازم برای مبارزه با شیطان دست می‌یابد.

وی افزود: جمع‌آوری سنگ‌ریزه‌ها در مشعر، نمادی از آمادگی انسان برای مقابله با شیاطین درون و بیرون است و رمی جمرات در سرزمین منا، در حقیقت مبارزه با هوس‌ها، تعلقات و خواسته‌های نفسانی انسان به شمار می‌رود.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: منا، سرزمین آرزوهاست و انسان در این مرحله می‌آموزد که برای رسیدن به قرب الهی باید از خواسته‌های نفسانی عبور کند؛ همان‌گونه که حضرت ابراهیم(علیه‌السلام) در مسیر اطاعت الهی، از عزیزترین سرمایه خود گذشت.

وی با تأکید بر اینکه عید قربان، عید رسیدن به مقام قرب الهی است، اظهار داشت: قربانی کردن در منطق قرآن، تنها ذبح یک حیوان نیست، بلکه عبور از چهار مانع اساسی از جمله گناه، وابستگی به قضاوت مردم، تعلقات دنیوی و در نهایت دلبستگی به جان در مسیر بندگی است.

حجت‌الاسلام ماندگاری ادامه داد: تا زمانی که انسان اسیر شهوات، تعلقات و نگاه دیگران باشد، لذت حقیقی بندگی را درک نخواهد کرد. بندگی واقعی زمانی محقق می‌شود که انسان بتواند خواسته‌های نفسانی خود را در برابر فرمان الهی قربانی کند.

وی با اشاره به فرهنگ ایثار و شهادت در انقلاب اسلامی گفت: شهدای انقلاب و دفاع مقدس، نمونه‌های عینی تحقق حقیقت قربانی در راه خدا بودند. آنان از آسایش، خانواده، تعلقات مادی و حتی جان خود گذشتند تا در مسیر اطاعت الهی گام بردارند.

این استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: شهدا با نگاه الهی، پایان راه را می‌دیدند و به همین دلیل سختی‌های جهاد برای آنان آسان می‌شد. قرآن کریم نیز مقام شهدا را حیات جاودانه و رزق الهی معرفی کرده است؛ جایگاهی که نتیجه عبور از نفس و رسیدن به مقام قرب الهی است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: حج و عید قربان، یادآور این حقیقت بزرگ هستند که انسان برای رسیدن به سعادت حقیقی، باید مسیر بندگی، خدمت به خلق و مبارزه با هوای نفس را در پیش بگیرد و از تعلقاتی که مانع قرب الهی می‌شود، عبور کند.