خانم مریم پورحسینی، استاد مدارس علمیه خواهران، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، به تبیین شاخصهای خانواده موفق از منظر قرآن و آموزههای دینی پرداخت و اظهار کرد: خانواده مطلوب در نگاه قرآن، خانوادهای است که از نعمت مودت و رحمتی که خداوند میان اعضای آن قرار داده، بیشترین بهره را ببرد؛ بهگونهای که عشق، احترام، ادب و محبت خالصانه در همه ابعاد زندگی میان اعضای آن جریان داشته باشد.
وی افزود: چنین خانوادهای با بهرهمندی از معنویت و ارتباط با خداوند، به جایگاهی میرسد که عبادتها و بندگیهای آن نزد پروردگار ارزشمند و اثرگذار است و حتی برخی کمبودهای ظاهری همچون نداشتن فرزند یا امکانات مادی، مانع بهرهمندی آنان از رحمت و برکات الهی نمیشود.
استاد حوزه علمیه خراسان با اشاره به ارتباط سوره انسان با مفهوم خانواده موفق گفت: سوره «هل أتی» نمونهای روشن از همدلی، همراهی و ایثار در یک خانواده الهی را به نمایش میگذارد. در این سوره، خانوادهای را مشاهده میکنیم که در مواجهه با مشکلات، با توکل بر خداوند و تصمیمی آگاهانه وارد میدان میشوند و با روحیه ایثار و محبت، مسیر رضایت الهی را برمیگزینند.
وی خاطرنشان کرد: هماهنگی اعضای خانواده، توجه به دستورات الهی، محبت متقابل و حرکت جمعی در مسیر بندگی، از مهمترین ویژگیهایی است که این خانواده را به الگویی ماندگار تبدیل کرده است.
پورحسینی در پاسخ به این پرسش که چه عاملی خانواده موفق را از دیگر خانوادهها متمایز میکند، تصریح کرد: مهمترین ویژگی چنین خانوادهای، «تقوای خانوادگی» است. تقوا به معنای شناخت وظیفه و عمل به آن است و در خانوادهای که از این ویژگی برخوردار باشد، اعضا نسبت به یکدیگر احساس مسئولیت میکنند و تنها به تأمین نیازهای اولیه زندگی بسنده نمیکنند.
وی ادامه داد: در این نگاه، خانه صرفاً محل استراحت و گذران زندگی نیست، بلکه محیطی برای رشد و تربیت است و اعضای خانواده در حوزههای مختلف اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی نسبت به یکدیگر احساس تعهد و مسئولیت دارند.
این استاد حوزه علمیه درباره نقش والدین در شکلگیری خانواده موفق نیز گفت: در نگاه قرآن و روایات، پدر و مادر جایگاهی بنیادین در خانواده دارند. میتوان آنان را به زمین و آسمان تشبیه کرد؛ همانگونه که حیات بدون زمین و آسمان معنا ندارد، خانواده نیز بدون نقشآفرینی صحیح والدین به کمال نمیرسد.
وی افزود: مادر همچون زمین، مایه آرامش، رشد و پرورش است و پدر همانند آسمان، عظمت، اقتدار و جهتدهی را برای خانواده به ارمغان میآورد. این همراهی و هدایت، تنها به دوران زندگی دنیوی محدود نمیشود، بلکه آثار آن در زندگی برزخی انسان نیز استمرار دارد.
پورحسینی درباره ایجاد تعادل میان مسئولیتهای شغلی و خانوادگی اظهار کرد: در نگاه رایج، توازن میان کار و خانواده بیشتر از منظر زمانی و کمّی مورد توجه قرار میگیرد، در حالی که آنچه اهمیت بیشتری دارد، کیفیت ارتباطات خانوادگی است.
وی افزود: بررسی سیره شهدا و شخصیتهای بزرگ نشان میدهد که حتی در اوج مسئولیتهای اجتماعی نیز میتوان ارتباطی عمیق و مؤثر با خانواده برقرار کرد. هرچه انسان از محبت الهی بیشتری بهرهمند باشد، عاطفه و محبت بیشتری در روابط خانوادگی او جاری خواهد شد.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به نقش خانواده در تربیت فرزندان گفت: اگرچه نهادهای آموزشی در فرآیند تربیت نقش مهمی دارند، اما اساس تربیت در خانواده شکل میگیرد و هیچ نهادی نمیتواند جایگزین نقش والدین شود.
وی تصریح کرد: یکی از چالشهای امروز آن است که برخی والدین با ورود فرزندان به محیطهای آموزشی، نقش تربیتی خود را کمرنگ تلقی میکنند؛ در حالی که با افزایش تعاملات اجتماعی فرزند، ضرورت حضور آگاهانه والدین در عرصه تربیت بیش از گذشته احساس میشود.
پورحسینی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره تقویت مهارتهای ارتباطی در خانواده اظهار کرد: آموزههای دینی نشان میدهد که کودک از آغاز تولد دارای ظرفیتها و مهارتهای ارتباطی ارزشمندی است و وظیفه والدین حفظ و شکوفاسازی این استعدادهای الهی است.
وی با اشاره به حدیثی از رسول اکرم(صلیاللهعلیهوآله) درباره گریه کودک، افزود: روایات اسلامی بر ضرورت توجه به نیازهای عاطفی کودک تأکید دارند و والدین باید از رفتارهایی که موجب آسیب به این سرمایههای فطری میشود، پرهیز کنند.
استاد حوزه علمیه خراسان به نقش رسانه در ترویج الگوهای صحیح خانواده پرداخت و گفت: رسانهها سهم مهمی در شکلدهی ذهنیت عمومی درباره مفاهیمی همچون موفقیت، خوشبختی و سعادت دارند.
وی خاطرنشان کرد: تا زمانی که تجملگرایی و رفاه مادی بهعنوان شاخص اصلی خوشبختی در رسانهها معرفی شود، فاصله جامعه با الگوهای قرآنی و اهلبیتی بیشتر خواهد شد.
پورحسینی در پایان تأکید کرد: ضروری است رسانهها با بازخوانی و بازتولید الگوی خانواده رحمانی، زمینه اصلاح نگرش عمومی نسبت به مفهوم خانواده موفق را فراهم کنند تا جامعه به تدریج به سمت معیارهای اصیل دینی در حوزه خانواده حرکت کند.
