حجتالاسلام والمسلمین فرازینیا، مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان با اشاره به فرارسیدن سالروز شهادت امام حسن عسکری(علیهالسلام) و آغاز امامت حضرت ولیعصر(عج)، به تبیین سیره، اقدامات مدیریتی و تدابیر آن حضرت در دوران امامت پرداخت.
وی با قرائت بخشی از صلوات مخصوص امام رضا(علیهالسلام) افزود: این صلوات از میراثهای ارزشمند شیعیان از محضر امام حسن عسکری(علیهالسلام) است؛ چراکه آن حضرت، تکریم آلالله و ائمه اطهار(علیهمالسلام) و یاد اجداد طاهرین خود را در قالبهای مختلف به شیعیان تعلیم میدادند.
حجتالاسلام والمسلمین فرازینیا ادامه داد: امام حسن عسکری(علیهالسلام) در کنار سفارش شیعیان به تکریم اهلبیت(علیهمالسلام)، از دوران جوانی و پیش از آغاز امامت و در دوران امامت خود، به تعلیم معارف دینی و تفسیر قرآن کریم نیز اهتمام داشتند و در طول این دوران، تفسیر قرآن را به شاگردان خود آموزش دادند؛ بهگونهای که امروز یکی از میراثهای گرانبهای شیعه، تفسیر منسوب به امام حسن عسکری(علیهالسلام) بر سوره مبارکه حمد و سوره مبارکه بقره است.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی با اشاره به دوران کوتاه امامت امام حسن عسکری(علیهالسلام)، بیان کرد: دوران امامت آن حضرت بیش از شش سال نبود و ایشان در این مدت در کنار مادر بزرگوارشان حضرت حُدیث(سلاماللهعلیها) و همسر گرامیشان حضرت نرجس خاتون(سلاماللهعلیها)، که توفیق یافتند مادر امام زمان(عج) باشند، و همچنین اصحاب و شاگردان خود، هنرهای مدیریتی و تبلیغی ویژهای را در فضای سخت آن دوران به نمایش گذاشتند.
وی گفت: یکی از این اقدامات، نامهنگاری امام حسن عسکری(علیهالسلام) با شهرهایی همچون ری، قزوین و مدینه و همچنین ارتباط با شخصیتها و علما بود، آن حضرت به علی بن بابویه قمی، پدر شیخ صدوق، نامهای نوشتند و توصیههای کاربردی مهمی را به ایشان ارائه کردند.
حجتالاسلام والمسلمین فرازینیا افزود: امام حسن عسکری(علیهالسلام) در این نامه، علی بن بابویه قمی را «شیخی»، «معتمدی» و «فقیهی» خطاب کرده و ایشان را به رعایت تقوا، اقامه نماز، پرداخت زکات، بخشش گناهان دیگران، کظم غیظ، صله رحم، تلاش برای برطرف کردن حوائج مردم، تفقه در دین، ثبات در امور، ثابتقدم بودن، پرهیز از حزب باد بودن، حسن خلق، امر به معروف و نهی از منکر، نماز شب، صبر و انتظار فرج سفارش کردند.
وی ادامه داد: امام حسن عسکری(علیهالسلام) در همین نامه، روایت معروف پیامبر عظیمالشأن اسلام(صلیاللهعلیهوآله) را نیز نقل کردند که «افضل اعمال امتی انتظار الفرج»؛ یعنی برترین اعمال امت من، انتظار فرج است.
تدابیر امام حسن عسکری(علیهالسلام) برای حفظ و هدایت جامعه شیعه
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی با اشاره به استمرار مدیریت و تدبیر امام حسن عسکری(علیهالسلام) در مهمترین مسئله عصر خود، یعنی موضوع مهدویت، اظهار کرد: یکی از مهمترین مسائل دوران امام حسن عسکری(علیهالسلام)، مسئله مهدویت و آینده شیعه بود. دشمنان به خیال خام خود میخواستند مانع تولد فرزند دوازدهم شوند تا اصل اعتقاد به امامت دوازده امام را با چالش مواجه کنند، اما امام حسن عسکری(علیهالسلام) با تدبیر، سیاست و هدایت معنوی، این مسئله را مدیریت کردند.
وی افزود: از جمله این تدابیر، توصیه امام به شیعیان برای کاهش ارتباط ظاهری با ایشان بود. آن حضرت به علی بن جعفر حلبی نامه نوشتند و فرمودند اگر مرا دیدید، بر من سلام نکنید و به من نزدیک نشوید؛ چراکه شرایط بهگونهای بود که ارتباط آشکار با امام میتوانست جان ایشان و شیعیان را با خطر مواجه کند.
حجتالاسلام والمسلمین فرازینیا ادامه داد: امام حسن عسکری(علیهالسلام) همچنین سازمان وکالت را که از دوران امام باقر(علیهالسلام) و امام صادق(علیهالسلام) آغاز شده بود، در دوران امامت خود به مناطق مختلف جهان تشیع آن زمان گسترش دادند؛ مناطقی همچون قم، قزوین، ری، آسیای میانه، سیستان و بلوچستان، همدان، کاشان، اهواز، مرو، نیشابور، سمرقند و بخارا، تحت پوشش این شبکه قرار داشتند.
وی با اشاره به جایگاه احمد بن اسحاق قمی اشعری اظهار کرد: احمد بن اسحاق قمی اشعری از نمایندگان امام حسن عسکری(علیهالسلام) در ایران بود و در قم، مسجد باعظمت امام حسن عسکری(علیهالسلام) را بنا کرد. این اقدامات نشان میدهد که امام حسن عسکری(علیهالسلام) در شرایط دشوار آن دوران، با مدیریت و تدبیر، زمینه ارتباط جامعه شیعه با امام و استمرار مسیر هدایت را فراهم کردند.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی با بیان اینکه امام حسن عسکری(علیهالسلام) شاگردان و یاران خود را با اقدامات عملی تربیت میکردند، گفت: آن حضرت تلاش داشتند شیعیان با فرهنگ و فقه آلالله مأنوس باشند، حتی اگر نتوانند بهصورت مستقیم از امام معصوم(علیهالسلام) دریافت کنند؛ از اینرو، بخشی از امور را به راویان حدیث و فقها واگذار میکردند.
وی افزود: امام حسن عسکری(علیهالسلام) بسیاری از اقدامات اصلی دوران امامت خود را به وکلایی که به مناطق مختلف اعزام شده بودند، میسپردند. گاهی پاسخ پرسشهای شیعیان را بهصورت کامل ارائه نمیکردند و آنان را به یکی از وکلا ارجاع میدادند و گاهی نیز قاعده کلی را بیان میکردند تا فقها بتوانند بر اساس قواعد کلی، پاسخ مسائل فقهی و جزئی شیعیان را استنباط و به آنان ارائه کنند.
حجتالاسلام والمسلمین فرازینیا ادامه داد: ارجاع به کتابها، روایات و سیره دیگر ائمه(علیهمالسلام) نیز از دیگر سیرههای امام حسن عسکری(علیهالسلام) بود. همچنین در مسائل مستحدثه و موضوعاتی که در زمان ائمه پیشین کمتر مورد بحث قرار گرفته بود، از جمله برخی مباحث مربوط به خمس، آن حضرت تدابیری اندیشیدند تا شیعیان بتوانند در زمان حضور امام معصوم نیز بهصورت غیرمستقیم احکام مورد نیاز خود را از طریق وکلا دریافت کنند.
وی گفت: این تدبیر موجب شد که پس از امام حسن عسکری(علیهالسلام) و در دوران امام زمان(عج)، شیعیان آمادگی بیشتری برای ادامه مسیر رسالت و امامت و بهرهگیری از زعامت و مرجعیت شیعه داشته باشند.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی، تربیت شاگردان ویژه را از دیگر اقدامات مبارک امام حسن عسکری(علیهالسلام) دانست و اظهار کرد: برخی از شاگردان و یاران آن حضرت، علاوه بر اینکه راوی حدیث و شاگرد امام بودند، در دوران غیبت صغری توفیق یافتند بهعنوان سفیر و نایب خاص امام زمان(عج) خدمت کنند.
وی افزود: عثمان بن سعید، محمد بن عثمان، حسین بن روح نوبختی و علی بن محمد سمری از جمله این شخصیتها بودند که در دوران غیبت صغری، مسئولیت نیابت خاص امام زمان(عج) را بر عهده داشتند.
حجتالاسلام والمسلمین فرازینیا با اشاره به آغاز امامت حضرت ولیعصر(عج) پس از شهادت امام حسن عسکری(علیهالسلام)، بیان کرد: پس از شهادت این امام همام دوران امامت امام عصر(ارواحنا فداه)، آغاز شد و از فردا، هشتم ربیعالاول، سالروز شهادت امام حسن عسکری(علیهالسلام)، هزار و یکصد و هشتاد و هشتمین سالگرد آغاز امامت و ولایت امام عصر(عج) خواهد بود.
وی ادامه داد: از شب نهم ربیعالاول، بهعنوان آغاز امامت و ولایت امام عصر(عج) و جشن تاجگذاری آن حضرت یاد میکنیم. این جشنها باید به احترام امام زمان(عج)، در چارچوب جشنهای مهدوی برگزار شود و از انحرافاتی که گاهی با بهانههای مختلف مطرح میشود، خودداری کنیم و شادی خود را در مسیر محبت و ولایت امام زمان(عج) قرار دهیم.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی با تأکید بر ضرورت توجه به آموزههای امام حسن عسکری(علیهالسلام) در دوران غیبت، اظهار کرد: آنچه امام حسن عسکری(علیهالسلام) بهصورت جدی در دوران امامت خود تعلیم دادند و امام عصر(عج) نیز در دوران غیبت صغری آموختهاند، باید در دوران غیبت کبری مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به توقیع امام زمان(عج) درباره رجوع شیعیان به راویان حدیث و فقها افزود: پس از پایان غیبت صغری و وفات علی بن محمد سمری، شیعیان باید به راویان حدیث مراجعه کنند و در میان راویان حدیث نیز کسانی را که فقیه، حافظ دین، مخالف هوای نفس و مطیع امر مولا هستند، مرجع قرار دهند.
وی بیان کرد: امروز خدا را شاکریم که گرچه هزار و یکصد و هجده سال از غیبت کبری آن حضرت میگذرد، در امتداد اصل مهم رسالت، امامت و ولایت، در سایه مرجعیت و زعامت شیعه، مکتب اهلبیت(علیهمالسلام) حفظ شده است.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی افزود: باید بر هزاران مجتهد و فقیه جامعالشرایطی که در طول این سالها این مکتب را برای ما حفظ کردند، درود بفرستیم و یاد شخصیتهایی همچون علی بن بابویه قمی، شیخ مفید، شیخ طوسی، سید مرتضی، سید بن طاووس، محقق حلی، محمد بن مکی معروف به شهید اول، محقق کرکی، مقدس اردبیلی، شیخ بهایی، علامه مجلسی، فیض کاشانی، آیتالله بهبهانی، شیخ انصاری، میرزای شیرازی، آخوند خراسانی، مرحوم طباطبایی یزدی، عبدالکریم حائری، آیتالله بروجردی، امام خمینی و آیتالله خوئی و مراجعی که در زمان ما بودند و هستند را گرامی بداریم.
وی اظهار کرد: در این میان باید یاد و نام قائد عظیمالشأن ما، آیتالله العظمی امام خامنهای(رضوانالله تعالی علیه) را نیز گرامی بداریم که امشب و فردا شب، سالگرد چهلمین روز دفن پیکر مطهرشان در حرم مطهر امام رضا(علیهالسلام) است.
حجتالاسلام والمسلمین فرازینیا گفت: اکنون چه حال و هوایی در اینجا حاکم است؛ مردم با چه شور و شوق و ذوقی میآیند، در دارالذکر قرآن گوش میکنند و در فاصلههای بین پخش قرائت قرآن، شعار میدهند؛ هم شعار خونخواهی سر میدهند، هم شعار برائت از مشرکان و آمریکا و اسرائیل و هم نام و یاد عزیز رهبرمان را گرامی میدارند.
وی با گرامیداشت سالروز ورود آزادگان عزیز به میهن اسلامی، افزود: آغاز هزار و یکصد و هشتاد و هشتمین سال امامت و ولایت امام عصر(ارواحنا فداه) را به ساحت مقدس خود آن حضرت، به نایب عام آن حضرت در زمان غیبت، وجود مبارک و نازنین حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای تبریک عرض میکنم.
مدیر ارتباطات حوزوی آستان قدس رضوی خاطرنشان کرد: امیدوارم در مسیر ولایت، عاقبتبهخیر و آبرومند باشیم و در شمار زمینهسازان ظهور دولت یار قرار بگیریم. یادمان نرود که هنوز حضور در خیابان، قیام شبانه و پرچمگردانی، یک تکلیف است و امیدواریم این قیام شبانه و حضور خیابانی ما به صبح ظهور منتهی شود.