حجتالاسلام والمسلمین مهدی زمانیفرد، عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان، در حاشیه یازدهمین نمایشگاه تخصصی کتب حوزوی و معارف اسلامی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، درباره جایگاه کتاب و کتابخوانی اظهار داشت: در رابطه با مسئله کتاب باید بدانیم که فرهنگ تدوین و تألیف کتاب، ریشه در روایات دارد.
تأکید امام صادق(علیهالسلام) بر نوشتن و تدوین روایات
وی افزود: روایاتی داریم که حضرت امام صادق(علیهالسلام) در ارشادات خود میفرمودند مطالبی را که از ما میشنوید، بنویسید و آن را در بین یاران خود نشر دهید. حضرت تأکید میفرمودند که به شنیدن شفاهی مطالب اکتفا نکنید، بلکه آنها را بنویسید و منتشر کنید.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: در روایات آمده است روزگاری خواهد آمد که کتابهای شفاهی کمتر باشد و مردم با کتاب و کتابخوانی انس بگیرند. این توصیهها سبب شد حدود چهارصد اصل تدوین و روایات در آنها ثبت و نوشته شود.
وی تصریح کرد: این چهارصد اصل، در ادامه توسط بزرگان تدوین شد و به شکلگیری کتب اربعه انجامید؛ کتابهایی که از منابع مهم و مشترک علمی به شمار میروند و در طول تاریخ تا امروز نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند. این مسئله نشان میدهد که فرهنگ علم و نوشتن و ارزش کتاب، مورد توجه جدی بوده است.
حجتالاسلام والمسلمین زمانیفرد با اشاره به اینکه در قرآن کریم نیز به مسئله نوشتن توجه شده است، گفت: خداوند متعال در قرآن کریم به آنچه به واسطه نوشته ثبت میشود، اشاره کرده است؛ بنابراین، فرهنگ تعلیم و کتاب، ریشهای عمیق در معارف دینی دارد.
انس بزرگان با کتاب و ضرورت توجه به مطالعه
وی با بیان اینکه درباره کتابخوانی و مطالعه نیز توصیههای فراوانی از سوی بزرگان دین وجود دارد، اظهار داشت: توصیه شده است که مطالعه و کتابخوانی در زندگی انسان جایگاه داشته باشد و انسان با کتاب مأنوس باشد.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: در میان بزرگان نیز توجه ویژهای به کتابخوانی وجود داشته است. رهبر شهید انقلاب نسبت به کتابخوانی توصیههای فراوانی داشتهاند و خود ایشان و خانوادهشان نیز با کتاب و مطالعه مأنوس هستند.
وی افزود: بزرگان ما نیز همینگونه بودهاند و با مطالعه کتابهای مختلف انس داشتهاند. این مسئله نشان میدهد که کتاب و مطالعه میتواند جایگاه مهمی در زندگی علمی و فکری انسان داشته باشد.
حجتالاسلام والمسلمین زمانیفرد با اشاره به گسترش نرمافزارها و امکانات جدید برای مطالعه گفت: در حال حاضر نرمافزارهای فراوانی به وجود آمده که کتاب را در اختیار انسان قرار میدهند، اما این امکانات هنوز جایگاه خاص خود را دارند و کتابخوانی همچنان جایگاه ویژهای دارد.
وی ادامه داد: علاقههای شخصی انسان نیز میتواند او را به سمت کتابهای مختلف هدایت کند. در حوزه نیز علاوه بر کتابهای درسی، لازم است کتابهای دانش، فرهنگی و هنری مورد توجه قرار گیرد و انسان به سراغ کتابهایی برود که برای او جنبه تحلیلی و فکری داشته باشد.
مطالعه موضوعی و توجه به مسائل مورد نیاز حوزه
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به ضرورت برنامهریزی برای مطالعه اظهار داشت: برای مطالعه کتاب، در مواقعی که فرصت داریم، باید برنامه داشته باشیم و موضوعاتی را که لازم میدانیم، در نظر بگیریم.
وی افزود: در مجموع، انسان باید موضوعاتی را که به نظرش لازم است، دنبال کند. در حوزه مطالعات سیاسی نیز حوزه باید به سمت مطالعه و شناخت بیشتر حرکت کند و بخش عظیمی از این مطالعات میتواند به شناخت مسائل و شرایط امروز مربوط باشد.
حجتالاسلام والمسلمین زمانیفرد تصریح کرد: مطالعه بهویژه در شرایط امروز میتواند در شناخت بهتر مسائل و برنامهریزی و کنش درست نسبت به وضعیت موجود مؤثر باشد.
وی با اشاره به علاقهمندی خود به تاریخ گفت: یکی از موضوعاتی که مورد علاقه من است، تاریخ است. مردم نیز به حوزه تاریخ علاقه دارند؛ اما مسئله این است که چرا از تاریخ درس نمیگیریم و دوباره همان اشتباهات تاریخی را تکرار میکنیم.
مطالعه؛ زمینهساز تقویت اراده و عقلانیت
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با بیان اینکه تاریخ دارای معنا و درسهای فراوانی است، اظهار داشت: برای استفاده از درسهای تاریخ، اراده و انگیزه لازم است و اگر این اراده وجود داشته باشد، انسان میتواند از آنچه در گذشته اتفاق افتاده است، بهره بگیرد.
وی ادامه داد: متأسفانه گاهی در جامعه ما انگیزه ضعیف میشود و مسائل مختلف و متنوعی که در فضای رسانهای و اجتماعی مطرح میشود، میتواند بر انگیزه انسان اثر بگذارد.
حجتالاسلام والمسلمین زمانیفرد افزود: انسان باید برای تقویت انگیزه خود به دنبال منابع و موضوعاتی باشد که به او کمک میکنند. شبکههای اجتماعی نیز بخشی از زندگی انسان شدهاند و معمولاً پاسخ بسیاری از مسائل امروز را به خود انسان ارائه نمیکنند؛ بنابراین، لازم است انسان برای یافتن پاسخ مسائل، به منابع مناسب مراجعه کند.
وی خاطرنشان کرد: برای تقویت انگیزه باید به دنبال مطالب و منابعی رفت که عقلانیت را تقویت کنند؛ چراکه احساسات و هیجانات، اگر بدون عقلانیت باشند، نمیتوانند زمینه تصمیمگیری و حرکت درست را فراهم کنند.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان تأکید کرد: مطالعه و توجه به منابع علمی و فکری میتواند به انسان در شناخت مسائل، تقویت عقلانیت و شکلگیری اراده کمک کند.
