به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجت‌الاسلام رحمانی، مُدرس حوزه علمیه، در نشست اخلاقی طلاب مدرسه علمیه حضرت بقیه‌الله(عج) با موضوع «جهاد تبیین»، با اشاره به نقش مردم در پیروزی‌های دفاع مقدس و تحولات پس از آن، اظهار داشت: طلبه باید علمدار جهاد تبیین و روایتگری باشد و با نگاهی دقیق و عمیق، ابعاد مختلف دفاع مقدس و عناصر مؤثر در موفقیت ملت ایران در برابر نقشه‌های استکبار را مورد توجه قرار دهد.
وی افزود: یکی از عناصر بسیار مهم در پیروزی‌های جمهوری اسلامی در صحنه‌های مختلف مقابله با نقشه‌های استکبار، عنصر مردم است؛ عنصری که در دفاع مقدس نقش تعیین‌کننده‌ای داشت و امروز نیز در جنگ‌های مختلف، از جمله جنگ‌های دوازده‌روزه و چهل‌روزه، همچنان عامل مهمی در ناکامی دشمن به شمار می‌رود.
آغاز دفاع مقدس و مقاومت مردم در برابر دشمن
حجت‌الاسلام رحمانی با اشاره به آغاز جنگ تحمیلی در ۳۱ شهریور سال ۱۳۵۹، بیان کرد: رژیم بعث عراق پیش از این تاریخ نیز حملاتی را در مناطق مرزی انجام داده و آرایش نیروهای خود را تکمیل کرده بود، اما در ۳۱ شهریور به‌صورت رسمی به ایران حمله کرد و فرودگاه‌ها و برخی نقاط کشور را مورد هدف قرار داد.
وی ادامه داد: دشمن تصور می‌کرد در مدت سه روز خوزستان را تصرف و در مدت یک هفته نظام جمهوری اسلامی را سرنگون خواهد کرد، اما این محاسبات تحقق نیافت و ملت ایران در برابر این تهاجم ایستادگی کرد.
این استاد حوزه با اشاره به مقاومت ۳۴ روزه مردم و نیروهای مدافع خرمشهر، اظهار داشت: خرمشهر در چهارم آبان سال ۱۳۵۹ به تصرف دشمن درآمد و پس از آن، تلاش برای تصرف آبادان نیز آغاز شد. نیروهای دشمن از منطقه کوی ذوالفقاری وارد آبادان شدند، اما مقاومت نیروهای مردمی، بسیج و سپاه مانع از تحقق هدف آنان شد.
وی با اشاره به نقش شهید دریاقلی سورانی در مقاومت آبادان گفت: دریاقلی سورانی هنگامی که متوجه ورود نیروهای دشمن از منطقه کوی ذوالفقاری شد، با دوچرخه خود را به نیروهای مردمی، بسیج و سپاه رساند و آنان را از حرکت نیروهای عراقی مطلع کرد. مقاومت نیروهای مردمی موجب شد دشمن نتواند آبادان را تصرف کند و در نهایت در هجدهم آبان، نیروهای دشمن در منطقه‌ای خارج از شهر تثبیت و در محاصره قرار گرفتند.
حجت‌الاسلام رحمانی خاطرنشان کرد: حضرت امام خمینی(ره) در همان هجدهم آبان سال ۱۳۵۹ فرمودند «حصر آبادان باید شکسته شود» و این حصر در پنجم مهر سال ۱۳۶۰ شکسته شد. در این فاصله، راهبرد جنگی جمهوری اسلامی تغییر کرد و همان عنصری که در ادامه موجب موفقیت‌های بزرگ شد، به کمک جبهه آمد.
مردمی شدن دفاع مقدس و تغییر راهبرد جنگ
وی با اشاره به نقش بنی‌صدر در دوره نخست جنگ، اظهار داشت: در سال ۱۳۵۹ امکان حضور گسترده مردم در عرصه جنگ فراهم نبود و بنی‌صدر به‌عنوان فرمانده کل قوا اعتقادی به نقش‌آفرینی نیروهای مردمی و سپاه نداشت و بیشتر بر نیروهای رسمی تکیه می‌کرد.
این استاد حوزه افزود: با برکناری بنی‌صدر و برداشته شدن این مانع، شرایط تغییر کرد و در پنجم مهر سال ۱۳۶۰، عملیات ثامن‌الائمه(علیه‌السلام) با حضور ارتش، سپاه و نیروهای مردمی انجام شد و حصر آبادان شکست.
وی ادامه داد: پس از آن، حضور مردم در دفاع مقدس گسترش یافت. بسیجیان از اقشار مختلف جامعه، از کاسب و کارگر گرفته تا معلم و دانش‌آموز، وارد عرصه دفاع شدند و سپاه مسئولیت آموزش، سازماندهی، پشتیبانی و هدایت آنان را بر عهده گرفت.
حجت‌الاسلام رحمانی با اشاره به چهار عملیات مهم پس از تغییر راهبرد جنگ، گفت: عملیات ثامن‌الائمه(علیه‌السلام)، طریق‌القدس، فتح‌المبین و بیت‌المقدس، مسیر جنگ را به‌طور اساسی تغییر داد و در نهایت در خرداد سال ۱۳۶۱، خرمشهر آزاد شد.
وی با بیان اینکه آزادسازی خرمشهر از نظر نظامی اقدامی بسیار مهم بود، اظهار داشت: یکی از فرماندهان نظامی جمهوری آذربایجان در دیداری با سردار رحیم صفوی، با اشاره به استحکامات گسترده‌ای که رژیم بعث در اطراف خرمشهر ایجاد کرده بود، گفته بود کارشناسان نظامی شوروی، آمریکا، انگلیس و فرانسه پس از بررسی این منطقه به این نتیجه رسیده بودند که حتی ارتش‌های بزرگ دنیا قادر به آزادسازی خرمشهر نیستند؛ اما نیروهای ایرانی با تکیه بر حضور مردم این منطقه را آزاد کردند.
وی تصریح کرد: دشمن برای خرمشهر موانع و استحکامات گسترده‌ای ایجاد کرده بود؛ از میدان‌های مین عمیق و موانع آبی گرفته تا استقرار تجهیزات و ایجاد خاکریزها و استحکامات مختلف، اما حضور نیروهای مردمی موجب شد این موانع پشت سر گذاشته شود.
رهبری، مکتب و مردم؛ سه عنصر ماندگاری یک نهضت
حجت‌الاسلام رحمانی با اشاره به سه عنصر اساسی در شکل‌گیری و بقای یک نهضت، گفت: برای ایجاد و بقای یک نهضت، سه عنصر رهبری، ایدئولوژی و مردم لازم است و اگر این سه عنصر در کنار یکدیگر قرار گیرند، حرکت اجتماعی می‌تواند به پیش برود.
وی با اشاره به دوران حکومت امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) افزود: امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) به‌عنوان رهبر، معصوم و بی‌نقص بود و مکتب و ایدئولوژی نیز اسلام بود، اما مشکل در عنصر سوم یعنی مردم بود؛ مردم پای کار نماندند و همین مسئله موجب شد اهداف حکومت امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) به‌طور کامل محقق نشود.
این استاد حوزه با اشاره به سخنان شهید درباره تفاوت جنگ سخت و جنگ نرم، اظهار داشت: امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) در جنگ‌های نظامی شکست نخورد، اما در جنگ نرم نتوانست به همه اهداف خود دست پیدا کند و یکی از دلایل آن، همراهی نکردن مردم بود.
وی افزود: امروز نیز مسئله مردم اهمیت اساسی دارد. جمهوری اسلامی در حالی با جبهه استکبار مقابله می‌کند که آمریکا از نظر نظامی، اقتصادی و سیاسی از امکانات گسترده‌ای برخوردار است و رژیم صهیونیستی و کشورهای عضو ناتو نیز در کنار آن قرار دارند.
حجت‌الاسلام رحمانی با اشاره به توان نظامی و اقتصادی آمریکا بیان کرد: آمریکا سالانه بودجه نظامی بسیار گسترده‌ای دارد و از نظر نیروی هوایی، تجهیزات نظامی، ماهواره‌ها، پهپادها، زیردریایی‌ها، قدرت اقتصادی و نفوذ سیاسی، از ظرفیت بسیار بالایی برخوردار است، اما با وجود این، جمهوری اسلامی ایران پس از دهه‌ها فشار و تحریم همچنان پابرجاست و قدرت خود را حفظ کرده است.
وی ادامه داد: دشمن طی دهه‌های گذشته از ابزارهای مختلفی همچون کودتا، اقدامات تجزیه‌طلبانه، تحریم اقتصادی، جنگ شناختی، عملیات روانی و جنگ نظامی برای تضعیف جمهوری اسلامی استفاده کرده است، اما جمهوری اسلامی همچنان پابرجاست و نهادهایی مانند سپاه، ارتش و ولایت فقیه، همراه با مؤلفه‌های دینی و اجتماعی جامعه، استمرار یافته‌اند.
نقش مردم در جنگ‌های جدید و ضرورت حفظ انسجام اجتماعی
حجت‌الاسلام رحمانی با اشاره به جنگ دوازده‌روزه، اظهار داشت: در سحرگاه ۲۳ خرداد سال ۱۴۰۴، همزمان با آمادگی مردم برای برگزاری جشن‌های عید غدیر، رژیم صهیونیستی حمله خود را آغاز کرد و تعدادی از فرماندهان نظامی و شخصیت‌های مؤثر کشور را هدف قرار داد.
وی افزود: یکی از راهبردهای جدید دشمن، هدف قرار دادن مجموعه‌هایی است که مانع سلطه آن بر ایران هستند و سپاه پاسداران یکی از این مجموعه‌هاست. سپاه طی سال‌های گذشته علاوه بر نقش‌آفرینی در عرصه دفاعی، در ساخت پالایشگاه، زیرساخت‌های مختلف و برخی طرح‌های بزرگ کشور نیز مشارکت داشته است.
این استاد حوزه با اشاره به پیشرفت‌های ایران در عرصه‌های دفاعی، بیان کرد: امروز فناوری‌های دفاعی ایران در سطحی قرار گرفته است که برخی کشورها از این فناوری‌ها استفاده می‌کنند و نمونه‌های پهپادی ایران مورد توجه کشورهای مختلف قرار گرفته است.
وی با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین و ادعاهای مطرح‌شده درباره استفاده روسیه از فناوری‌های ایرانی، اظهار داشت: این مسائل نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در حوزه فناوری دفاعی به ظرفیت‌هایی دست یافته است که حتی کشورهای بزرگ نظامی نیز به آن توجه دارند.
حجت‌الاسلام رحمانی با اشاره به ضعف‌های موجود در حوزه اقتصادی تصریح کرد: جمهوری اسلامی با وجود برخورداری از ظرفیت‌های گسترده، در حوزه اقتصاد نیز با ضعف‌هایی مواجه است و باید برای رفع این مشکلات تلاش کرد. در عین حال، اگر جمهوری اسلامی از مقاومت و ظرفیت‌های موجود برخوردار نبود، فشارهای اقتصادی می‌توانست آثار بسیار سنگین‌تری بر کشور داشته باشد.
وی افزود: مردم باید در عرصه‌های مختلف کشور حضور داشته باشند و اگر مردم از عرصه‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و امنیتی کنار گذاشته شوند، کشور آسیب خواهد دید. هرجا طلبه‌ها، مسئولان و ساختارهای مختلف از مردم فاصله گرفته‌اند، آسیب‌هایی به کشور وارد شده است.
این استاد حوزه با اشاره به نمونه‌هایی از نقش مردم در دفاع مقدس، گفت: در عملیات‌های مختلف دفاع مقدس، مردم با امکانات محدود در کنار نیروهای مسلح قرار گرفتند. در برخی عملیات‌های آبی ـ خاکی، حتی تجهیزات و قایق‌های مورد نیاز از ظرفیت‌های مردمی تأمین می‌شد و همین حضور مردم در کنار نیروهای نظامی، زمینه‌ساز موفقیت‌های بزرگ شد.
وی با اشاره به مقاومت نیروهای مردمی در مناطق عملیاتی افزود: در برخی مناطق، از جمله چذابه، نیروهای بسیجی و مردمی در برابر حملات گسترده دشمن ایستادگی کردند و مانع از تحقق اهداف او شدند.
حجت‌الاسلام رحمانی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت مردم در عرصه‌های مختلف اظهار داشت: مردم باید در اقتصاد، سیاست، امنیت و دیگر عرصه‌ها حضور مؤثر داشته باشند. حضور مردم در عرصه اجتماعی، یکی از عوامل مهمی است که می‌تواند کشور را در برابر تهدیدات حفظ کند.
وی با اشاره به حوادث و ناآرامی‌های سال‌های اخیر، بیان کرد: در جریان حوادث مختلف، حضور مردم و الگوی تأمین امنیت محله‌محور و مردمی، نقش مهمی در مقابله با تهدیدات داشت. دشمن در برخی کشورها از همین الگو برای ایجاد بی‌ثباتی استفاده کرده و تلاش کرده است با جنگ شناختی و عملیات روانی، مردم را در برابر نظام قرار دهد.
این استاد حوزه تأکید کرد: اگر مردم در صحنه حضور داشته باشند و میان مردم و مسئولان و میان خود مردم انسجام وجود داشته باشد، دشمن نمی‌تواند به اهداف خود دست پیدا کند. انسجام مردم و مسئولان و همراهی آنان با یکدیگر، از عناصر مهم قدرت جمهوری اسلامی است.
وی در جمع‌بندی سخنان خود با بیان اینکه دفاع مقدس زمانی به پیروزی رسید که مردمی شد، گفت: در دفاع مقدس تا زمانی که جنگ مردمی نشده بود، پیروزی‌های بزرگ محقق نشد، اما با حضور مردم، معادلات جنگ تغییر کرد و دشمن به اهداف خود دست نیافت.
حجت‌الاسلام رحمانی افزود: دشمن در جنگ تحمیلی به اهداف خود نرسید و جمهوری اسلامی توانست ضمن حفظ تمامیت ارضی کشور، قدرت خود را افزایش دهد و ظرفیت‌های نظامی و دفاعی خود را توسعه دهد؛ به‌گونه‌ای که امروز آثار و ثمرات دفاع مقدس در عرصه‌های مختلف قابل مشاهده است.
وی با اشاره به خاطره‌ای از سردار شهید حاج قاسم سلیمانی درباره حضور نوجوانان در دفاع مقدس، اظهار داشت: شهید سلیمانی نقل می‌کرد در مقطعی مقرر شده بود نوجوانان ۱۲ و ۱۳ ساله در خط مقدم حضور نداشته باشند. یکی از نوجوانان لشکر ۴۱ ثارالله نزد او آمده و با گریه نسبت به این تصمیم اعتراض کرده بود و می‌گفت چرا اجازه نمی‌دهند در خط مقدم حضور داشته باشد.
حجت‌الاسلام رحمانی خاطرنشان کرد: فرهنگ دفاع مقدس همچون بذری است که هرجا در میان ملت قرار گیرد، زمینه رشد و تعالی را فراهم می‌کند و هرجا جامعه از این فرهنگ فاصله بگیرد، آسیب خواهد دید.
وی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری حوزه‌های علمیه از فرهنگ دفاع مقدس، گفت: حوزه علمیه باید با فرهنگ دفاع مقدس پیوند داشته باشد و طلاب نیز باید این فرهنگ را بشناسند و در مسیر جهاد تبیین و روایتگری آن گام بردارند.
حجت‌الاسلام رحمانی در پایان برای شهدای دفاع مقدس و شهدای انقلاب اسلامی طلب رحمت و مغفرت کرد و بر ادامه راه شهدا و حرکت ملت ایران در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی تأکید داشت.
