به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجت‌الاسلام محمدتقی حسین‌زاده، فعال رسانه‌ای و فضای مجازی و مدرس حوزه علمیه، در مراسم شکرانه اربعین حسینی که به همت دفتر خواهران حوزه علمیه خراسان در مجتمع فرهنگی آموزشی حضرت جوادالائمه(علیه‌السلام) گلبهار برگزار شد، با تأکید بر ضرورت توجه به دستاوردهای معنوی و اجتماعی اربعین، اظهار داشت: مهم‌ترین دستاورد این حرکت عظیم باید در زندگی انسان‌ها و نحوه مواجهه آنان با مسائل فردی و اجتماعی آشکار شود. حضور در مسیر زیارت زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که آثار آن در رفتار، نگرش و مسئولیت‌پذیری افراد استمرار یابد.
وی با اشاره به ضرورت توجه هم‌زمان به مسئولیت زائران و افرادی که توفیق حضور در این سفر را نداشته‌اند، تصریح کرد: بهره‌مندی از معارف عاشورا و اربعین به حضور فیزیکی در این مسیر محدود نیست، بلکه هر فرد باید متناسب با موقعیت و توانایی خود برای تحقق اهداف نهضت حسینی تلاش کند. در این مسیر، الگوگیری از سیره حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) و توجه به مسئولیت تبیین پیام عاشورا، اهمیت ویژه‌ای دارد.
این مدرس حوزه علمیه با بیان اینکه اربعین ظرفیت ارزشمندی برای تقویت ایمان، گسترش فرهنگ اهل‌بیت(علیهم‌السلام) و حرکت به سوی تمدن اسلامی فراهم می‌کند، افزود: آنچه اهمیت دارد، انتقال پیام این حرکت به متن جامعه و تبدیل معارف دینی به رفتارهای ملموس اجتماعی است؛ به‌گونه‌ای که آثار تربیتی زیارت در روابط میان افراد و شیوه زندگی آنان نمایان شود.
فرهنگ اربعین باید از زیارت به زندگی اجتماعی امتداد یابد
حجت‌الاسلام حسین‌زاده با تأکید بر اینکه نباید دستاوردهای اربعین را صرفاً در انجام مناسک و حضور در یک اجتماع بزرگ خلاصه کرد، اظهار داشت: زیارت اربعین فرصتی برای بازنگری در نگرش انسان به زندگی، مسئولیت‌های فردی و جایگاه او در جامعه است. این حرکت هنگامی به ثمر می‌رسد که انسان پس از بازگشت از سفر نیز در مسیر اصلاح رفتار و تقویت ارزش‌های دینی گام بردارد.
وی با اشاره به جایگاه پیام عاشورا در هدایت جامعه، خاطرنشان کرد: مسئولیت کسانی که با فرهنگ حسینی آشنا شده‌اند، تنها به بهره‌مندی شخصی از این معارف محدود نمی‌شود، بلکه باید برای انتقال این پیام و گسترش آثار آن در جامعه نیز تلاش کنند. در این میان، تبیین صحیح آموزه‌های دینی و الگوگیری از سیره اهل‌بیت(علیهم‌السلام) می‌تواند زمینه‌ساز تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری و اصلاح رفتارهای اجتماعی باشد.
این فعال رسانه‌ای با بیان اینکه زیارت عاشورا در اوج خود با حمد و شکر الهی و توجه به مصائب اهل‌بیت(علیهم‌السلام) پیوند دارد، افزود: توجه به این معارف باید در نگرش انسان به نعمت‌های الهی و نحوه مواجهه او با دشواری‌های زندگی اثرگذار باشد. انسان مؤمن در کنار توجه به رنج‌ها و مصائب، باید ظرفیت دیدن زیبایی‌های معنوی و فرصت‌های رشد را نیز در خود تقویت کند.
وی تصریح کرد: نگاه مبتنی بر معارف دینی، انسان را به سمت اصلاح درونی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی هدایت می‌کند. ازاین‌رو، نباید میان حضور در مناسبت‌های مذهبی و رفتارهای روزمره فاصله‌ای وجود داشته باشد؛ بلکه ارزش‌های مورد تأکید در این مناسبت‌ها باید در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی استمرار پیدا کند.
اصلاح باورهای نادرست، زمینه‌ساز تحول در رفتارهای اجتماعی است
حجت‌الاسلام حسین‌زاده با تأکید بر ضرورت بازنگری در باورهای رایج درباره مسائل دینی و اجتماعی، اظهار داشت: اصلاح رفتارهای جامعه بدون اصلاح نگرش‌ها و باورها امکان‌پذیر نیست. تا زمانی که نگاه افراد به مسائل مختلف بر پایه برداشت‌های نادرست شکل بگیرد، نمی‌توان انتظار داشت که رفتارهای آنان نیز با معیارهای صحیح دینی و اخلاقی هماهنگ شود.
وی با بیان اینکه بخشی از مشکلات روابط اجتماعی از نحوه قضاوت افراد درباره یکدیگر ناشی می‌شود، تصریح کرد: جامعه باید به مرحله‌ای از بلوغ اخلاقی برسد که تفاوت شرایط اقتصادی و امکانات زندگی افراد را بپذیرد و این تفاوت‌ها را مبنای ارزش‌گذاری درباره شخصیت انسان‌ها قرار ندهد. برخورداری یا محرومیت مادی به‌تنهایی معیار سنجش جایگاه معنوی و انسانی افراد نیست.
این مدرس حوزه علمیه با اشاره به ضرورت رعایت کرامت انسان‌ها در روابط اجتماعی افزود: برخورد با افراد کم‌برخوردار نباید همراه با تحقیر و نادیده گرفتن شأن آنان باشد و در مقابل، برخورداری از ثروت و امکانات نیز نباید زمینه فخرفروشی و برتری‌جویی را فراهم کند. جامعه دینی زمانی می‌تواند در مسیر تحقق ارزش‌های اسلامی حرکت کند که افراد، فارغ از میزان دارایی و امکانات خود، از احترام و کرامت برخوردار باشند.
وی خاطرنشان کرد: هر فرد در شرایط متفاوت زندگی با مسئولیت‌ها و آزمون‌های خاص خود مواجه است و نمی‌توان از همه افراد انتظار داشت که امکانات و توانایی‌های یکسانی داشته باشند. آنچه اهمیت دارد، انجام مسئولیت متناسب با ظرفیت هر فرد و پرهیز از مقایسه‌های نادرستی است که می‌تواند به شکل‌گیری حسرت، حسادت، غرور یا تحقیر در روابط اجتماعی منجر شود.
حجت‌الاسلام حسین‌زاده با بیان اینکه برخورداری از امکانات باید با مسئولیت‌پذیری و توجه به دیگران همراه باشد، اظهار داشت: افراد توانمند باید ظرفیت بیشتری برای خدمت‌رسانی و حمایت از دیگران در خود ایجاد کنند و افراد کم‌برخوردار نیز نباید به دلیل شرایط اقتصادی خود، احساس ناتوانی یا بی‌ارزشی داشته باشند. تقویت چنین نگرشی می‌تواند به استحکام روابط اجتماعی و کاهش فاصله میان باورهای دینی و رفتارهای روزمره کمک کند.
دینداری باید در رفتار، عزت‌نفس و مسئولیت‌پذیری متجلی شود
این فعال رسانه‌ای با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان آموزه‌های دینی و سبک زندگی مؤمنان، اظهار داشت: دینداری تنها به انجام مناسک و حضور در مجالس مذهبی محدود نمی‌شود، بلکه باید در نحوه رفتار با دیگران، نگاه به مسائل اقتصادی، رعایت حقوق افراد و چگونگی مواجهه با دشواری‌های زندگی نیز نمود پیدا کند.
وی با اشاره به اهمیت حفظ عزت‌نفس در شرایط مختلف زندگی، تصریح کرد: انسان مؤمن باید در مواجهه با مشکلات، امید خود را به خداوند حفظ کند و اجازه ندهد شرایط اقتصادی یا محدودیت‌های مادی، شخصیت و کرامت او را تحت تأثیر قرار دهد. در عین حال، برخورداری از امکانات نیز نباید موجب غفلت از مسئولیت‌های انسانی و دینی شود.
حجت‌الاسلام حسین‌زاده با بیان اینکه آموزه‌های دینی متناسب با شرایط و موقعیت‌های مختلف زندگی، راهنمای رفتار انسان هستند، افزود: برداشت صحیح از روایات و معارف اسلامی مستلزم توجه به زمینه و شرایط آن‌هاست. ازاین‌رو، نمی‌توان بدون در نظر گرفتن موقعیت افراد، احکام و توصیه‌های اخلاقی را به‌گونه‌ای تفسیر کرد که میان آموزه‌های دینی تعارض ایجاد شود یا زمینه شکل‌گیری نگرش‌های یک‌جانبه را فراهم آورد.
وی خاطرنشان کرد: جامعه برای تقویت دینداری به الگویی نیاز دارد که در آن، تلاش برای بهبود شرایط زندگی، حفظ عزت‌نفس، قناعت در شرایط لازم و سخاوت در زمان برخورداری، در کنار یکدیگر قرار گیرند. چنین الگویی می‌تواند تصویر روشن‌تری از زندگی مؤمنانه ارائه دهد و زمینه ارتباط مؤثرتر نسل جوان با معارف دینی را فراهم کند.
این مدرس حوزه علمیه با اشاره به ضرورت توجه به شیوه ارائه آموزه‌های دینی به نسل جوان، اظهار داشت: چگونگی تبیین دین و نوع رفتار افراد متدین در شکل‌گیری نگرش جوانان به دینداری تأثیرگذار است. اگر میان آنچه از دین گفته می‌شود و آنچه در عمل مشاهده می‌شود، فاصله وجود داشته باشد، انتقال پیام دین با دشواری مواجه خواهد شد.
وی افزود: تبیین معارف اسلامی باید با شناخت صحیح از نیازها و شرایط جامعه همراه باشد و تصویری جامع از آموزه‌های دینی ارائه دهد؛ تصویری که در آن، معنویت و مسئولیت اجتماعی، توجه به آخرت و سامان دادن به زندگی دنیوی، و پایبندی به ارزش‌ها و حفظ کرامت انسانی در کنار یکدیگر قرار گیرند.
ترویج فرهنگ اهل‌بیت(علیهم‌السلام) با تقویت همدلی و حمایت از خانواده‌ها
حجت‌الاسلام حسین‌زاده با تأکید بر اهمیت خدمت‌رسانی و گسترش روحیه همدلی در جامعه، اظهار داشت: فرهنگ اهل‌بیت(علیهم‌السلام) باید در رفتارهای اجتماعی و نحوه تعامل افراد با یکدیگر متجلی شود. توجه به نیازهای دیگران، تکریم خانواده‌ها، حمایت از افراد کم‌برخوردار و پرهیز از رفتارهایی که موجب تحقیر یا رنجش دیگران می‌شود، از زمینه‌های تحقق این فرهنگ است.
وی با اشاره به اهمیت مهمان‌نوازی و خدمت به مردم در مناسبت‌های دینی، تصریح کرد: نحوه پذیرایی و خدمت‌رسانی باید متناسب با توانایی افراد باشد و در عین حال، تکریم کسانی که برای شرکت در مجالس دینی حضور پیدا می‌کنند، مورد توجه قرار گیرد. در این زمینه، اصل بر نیت خیر، توجه به شأن مخاطبان و تلاش برای انجام شایسته مسئولیت است، نه رقابت‌های ظاهری و مقایسه امکانات افراد با یکدیگر.
این فعال رسانه‌ای با بیان اینکه مناسبت‌های مذهبی ظرفیت مهمی برای تقویت پیوندهای اجتماعی دارند، افزود: برگزاری آیین‌های دینی باید به افزایش همدلی و گسترش ارتباط میان افراد کمک کند. نگاه فراگیر به این مناسبت‌ها و پرهیز از ایجاد مرزبندی‌های غیرضروری، می‌تواند زمینه انتقال بهتر پیام اهل‌بیت(علیهم‌السلام) و تقویت همبستگی اجتماعی را فراهم سازد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه عملی به خانواده‌ها، اظهار داشت: حمایت از خانواده و تقویت زمینه‌های فرزندآوری نباید تنها در سطح شعار باقی بماند، بلکه باید در رفتارهای اجتماعی و نوع تعامل افراد با خانواده‌ها نیز نمود پیدا کند. توجه به شرایط خانواده‌ها، رعایت حقوق آنان و پرهیز از رفتارهایی که موجب دشوارتر شدن زندگی برای والدین و فرزندان می‌شود، از ضرورت‌های تحقق مسئولیت اجتماعی است.
حجت‌الاسلام حسین‌زاده خاطرنشان کرد: ترویج ارزش‌های دینی زمانی اثربخش خواهد بود که افراد در عمل به آن پایبند باشند و میان شعارها و رفتارهای آنان تناسب وجود داشته باشد. نمی‌توان از جامعه انتظار داشت که به ارزش‌هایی مانند حمایت از خانواده، سخاوت، همدلی و مسئولیت‌پذیری پایبند باشد، اما این ارزش‌ها در روابط و مناسبات روزمره مورد توجه قرار نگیرد.
وی با اشاره به ضرورت تقویت روحیه امید و اعتماد به وعده‌های الهی افزود: انسان مؤمن باید در کنار تلاش برای بهبود شرایط زندگی، از ناامیدی پرهیز کند و در مواجهه با مشکلات، ظرفیت صبر و توکل را در خود تقویت کند. همچنین نباید دشواری‌های اقتصادی بهانه‌ای برای کنار گذاشتن مسئولیت‌های اجتماعی یا بی‌توجهی به نیازهای دیگران شود.
این مدرس حوزه علمیه در پایان تأکید کرد: دستاورد اربعین زمانی در جامعه ماندگار خواهد شد که معارف این حرکت عظیم در رفتار و سبک زندگی افراد استمرار یابد. اصلاح نگرش‌ها، حفظ کرامت انسان‌ها، تقویت همدلی، توجه عملی به خانواده‌ها و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، از جمله زمینه‌هایی است که می‌تواند فرهنگ حسینی را از یک تجربه معنوی به جریانی اثرگذار در زندگی فردی و اجتماعی تبدیل کند.
