دکتر سیده زهره برقعی، مدیر جامعةالزهرا(سلاماللهعلیها)، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان با اشاره به ظرفیتهای بانوان حوزوی برای فعالیت در عرصههای بینالمللی، اظهار کرد: در شرایط کنونی، بخش مهمی از تقابلهای جهانی در عرصه افکار عمومی و جنگ روایتها شکل میگیرد و رسانه و تولید معنا، نقشی اساسی در جهتدهی به برداشت مخاطبان از تحولات منطقه و جهان دارند.
وی افزود: اگر در گذشته میدان مقاومت بیشتر در جغرافیای نظامی تعریف میشد، امروز عرصه روایت و رسانه نیز به یکی از میدانهای مهم این تقابل تبدیل شده است. ازاینرو، بانوان طلبه میتوانند با تکیه بر دانش دینی و بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی و رسانهای، در تبیین مسائل جهان اسلام و انتقال پیام ملتهای مظلوم به افکار عمومی جهان نقشآفرینی کنند.
شبکهسازی بانوان طلبه و تقویت مهارتهای بینالمللی
مدیر جامعةالزهرا(سلاماللهعلیها)، روایتگری فعال و تولید محتوای چندزبانه را از ضرورتهای حضور مؤثر در عرصه بینالملل دانست و تصریح کرد: برای تبیین دقیق مسائل و تحولات جهان اسلام، لازم است محتواهای رسانهای متناسب با زبان، فرهنگ و اقتضائات مخاطبان کشورهای مختلف تولید شود.
برقعی ادامه داد: ارائه یک پیام واحد به همه مخاطبان جهانی، لزوماً اثربخشی لازم را ندارد؛ بنابراین، شناخت مخاطب و شرایط فرهنگی و اجتماعی جوامع مختلف باید در طراحی فعالیتهای رسانهای مورد توجه قرار گیرد. در این مسیر، تبیین مفاهیمی همچون عدالت، کرامت انسانی و حمایت از مظلومان میتواند زمینه انتقال مؤثرتر پیام مقاومت را فراهم کند.
وی با اشاره به اهمیت ارتباط میان زنان فعال در کشورهای مختلف، گفت: ایجاد شبکههای ارتباطی میان بانوان طلبه، دانشآموختگان حوزوی و زنان کنشگر در کشورهای گوناگون، امکان تبادل تجربه، همافزایی فکری و همکاری در فعالیتهای فرهنگی و رسانهای را افزایش میدهد.
مدیر جامعةالزهرا(سلاماللهعلیها) افزود: چنین شبکههایی میتوانند در بزنگاههای سیاسی و اجتماعی، با بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و رسانهای اعضای خود، به تبیین تحولات و انتقال روایتهای دقیق و مستند کمک کنند. معرفی شخصیتهای الهامبخش و تبیین ابعاد معنوی، اخلاقی و اجتماعی آنان نیز میتواند بخشی از این فعالیتها باشد.
برقعی با تأکید بر ضرورت توسعه توانمندیهای بانوان طلبه برای حضور در عرصههای جهانی اظهار کرد: فعالیت بینالمللی صرفاً به برخورداری از دانش دینی محدود نمیشود، بلکه به مجموعهای از مهارتهای مکمل نیاز دارد که تسلط بر زبانهای بینالمللی، سواد رسانهای، شناخت فرهنگهای مختلف و توانایی تولید محتوای متناسب با مخاطب جهانی از جمله آنهاست.
وی خاطرنشان کرد: هرچه زمینه ارتباط میان بانوان طلبه تقویت و مهارتهای ارتباطی و رسانهای آنان توسعه یابد، امکان حضور مؤثرتر این گروه در عرصههای فرهنگی، اجتماعی و بینالمللی فراهمتر خواهد شد.
ضرورت سازماندهی ظرفیتهای بانوان حوزوی و ثبت تجربههای میدانی
مدیر جامعةالزهرا(سلاماللهعلیها)، مهمترین چالش در مسیر حضور گسترده و مؤثر بانوان حوزوی در عرصههای جهادی و بینالمللی را شناسایی، سازماندهی و بهکارگیری هدفمند ظرفیتهای موجود دانست و گفت: بانوان طلبه از توانمندیهای علمی، معرفتی و فرهنگی ارزشمندی برخوردارند، اما بهرهگیری مؤثر از این ظرفیتها مستلزم ایجاد ارتباط میان افراد توانمند، شناسایی تخصصها و فراهمکردن زمینه فعالیت هدفمند و هماهنگ است.
وی، تصویرسازی نادرست از زن مسلمان و زن طلبه در عرصه بینالمللی را از دیگر چالشهای این مسیر برشمرد و افزود: معرفی زن محجبه و دیندار بهعنوان فردی منزوی و فاقد نقش اجتماعی، از جمله برداشتهایی است که میتواند فعالیت زنان مسلمان را در فضای جهانی با دشواری مواجه کند. در برابر چنین تصویرسازیهایی، روایتگری آگاهانه و ارائه نمونههای واقعی از حضور علمی، فرهنگی و اجتماعی زنان مسلمان اهمیت دارد.
برقعی با اشاره به ضرورت بهرهگیری از تجربههای بانوان حوزوی در شرایط بحرانی اظهار کرد: تجربههای زنان طلبه در مواجهه با جنگ و بحران نباید صرفاً در قالب خاطرات فردی یا روایتهای پراکنده باقی بماند، بلکه لازم است این تجربهها ثبت، تحلیل و به دانشی قابل انتقال برای استفاده در موقعیتهای مشابه تبدیل شود.
وی افزود: برای تحقق این هدف، تدوین سیاستها و تعیین محورهای اقدام، طراحی شیوههای ثبت و ارائه تجربهها، سازماندهی نیروهای انسانی و بهرهگیری از ظرفیتهای رسانهای و فناورانه اهمیت دارد. همچنین باید زمینه مشارکت طلاب، اساتید و دیگر افراد فعال در میدانهای اجتماعی و فرهنگی فراهم شود تا ابعاد مختلف تجربههای آنان بهصورت دقیق مستند شود.
مدیر جامعةالزهرا(سلاماللهعلیها)، تولید محتوای علمی و تحلیلی را از راههای بهرهبرداری از این تجربهها دانست و گفت: یادداشتهای علمی و تبیینی، مطالب قرآنی و تربیتی با محورهایی همچون «اخلاق مقاومت» و «بانوان مقاوم» و آثار تحلیلی میتوانند زمینه استفاده پژوهشگران و فعالان فرهنگی از این تجربهها را فراهم کنند.
وی ادامه داد: تولید محصولات چندرسانهای، از جمله پادکست، کلیپ، اینفوگرافی و بستههای آموزشی، در کنار همکاری با گروههای مستندساز برای ثبت روایتهای میدانی، میتواند تجربه زیسته بانوان حوزوی را به محتوایی قابل فهم و انتقال برای نسلهای آینده تبدیل کند.
برقعی تأکید کرد: بهرهگیری از این ظرفیتها مستلزم پیوند میان دانش دینی، مهارتهای ارتباطی، فعالیت رسانهای و تجربههای میدانی است؛ پیوندی که میتواند زمینه حضور سازمانیافتهتر بانوان طلبه در عرصههای جهادی، فرهنگی و بینالمللی را فراهم سازد.