حجت‌الاسلام محمد ربیعی، مدیر سیاسی‌اجتماعی معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری این حوزه، با اشاره به فرارسیدن سیزدهم آبان و شرایط خاص کشور پس از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در نهم اسفند ۱۴۰۴ و شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی، اظهار کرد: استکبار را نباید به یک کشور یا دولت محدود کرد؛ استکبار پیش از آنکه ساختاری سیاسی باشد، منطقی مبتنی بر خودبرتربینی، سلطه‌طلبی و نادیده‌گرفتن حقوق دیگران است.
سیزدهم آبان؛ سه رویداد تاریخی با محوریت دفاع از استقلال
وی اظهار کرد: تبعید امام خمینی(ره) در سال ۱۳۴۳ پس از اعتراض به کاپیتولاسیون، شهادت دانش‌آموزان در سال ۱۳۵۷ و تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در سال ۱۳۵۸، با وجود تفاوت در شرایط وقوع، یک مسئله مشترک دارند و آن دفاع از استقلال و مقابله با سلطه بیگانه است.
حجت‌الاسلام ربیعی افزود: اعتراض امام(ره) به کاپیتولاسیون، دفاع از کرامت ملت و حق حاکمیت ملی بود. تسخیر سفارت آمریکا را نیز نمی‌توان بدون توجه به سابقه مداخلات این کشور در ایران، به‌ویژه کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، تحلیل کرد. پرسش اساسی این است که یک ملت برای حفظ استقلال خود چه هزینه‌ای می‌پردازد و هزینه وابستگی تا چه اندازه سنگین‌تر خواهد بود.
استکبار؛ از منطق ابلیس تا شکل‌گیری نظام سلطه
مدیر سیاسی‌اجتماعی معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان با تبیین مفهوم قرآنی استکبار گفت: استکبار از ریشه «کبر» به معنای برتر دانستن خود نسبت به دیگران است. قرآن کریم نخستین نمونه آن را در ماجرای ابلیس بیان می‌کند: «أَبَیٰ وَاسْتَکْبَرَ وَکَانَ مِنَ الْکَافِرِینَ» و توجیه ابلیس، یعنی «أَنَا خَیْرٌ مِّنْهُ»، جوهره منطق استکبار را نشان می‌دهد.
وی ادامه داد: هنگامی که این خصلت در ساختار سیاسی نهادینه شود، به طاغوت و نظام سلطه تبدیل می‌شود. قرآن درباره فرعون می‌فرماید: «إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِی الْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَهَا شِیَعًا»؛ این آیه نشان می‌دهد استکبار برای حفظ سلطه از تفرقه‌افکنی بهره می‌گیرد و مقابله با آن نیازمند هوشیاری در برابر زمینه‌های سلطه‌پذیری نیز هست.
حجت‌الاسلام ربیعی با اشاره به قاعده نفی سبیل و آیه «وَلَن یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا» و نیز فتوای میرزای شیرازی در تحریم تنباکو، خاطرنشان کرد: استقلال‌خواهی به معنای ظلم به دیگران نیست؛ قرآن می‌فرماید: «لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ»؛ جامعه اسلامی نه باید سلطه‌گر باشد و نه سلطه‌پذیر.
اامام خمینی(ره) و تبیین منظومه استکبارستیزی
وی گفت: تعبیر «شیطان بزرگ» درباره آمریکا، ناظر به ماهیت سلطه‌طلبانه سیاست‌های این کشور بود؛ همان‌گونه که شیطان از وسوسه و فریب نیز استفاده می‌کند، قدرت‌های سلطه‌گر هم در کنار ابزار نظامی و اقتصادی، از ظرفیت‌های فرهنگی، رسانه‌ای و روانی بهره می‌گیرند.
حجت‌الاسلام ربیعی افزود: مخالفت با سیاست‌های سلطه‌طلبانه دولت آمریکا به معنای دشمنی با مردم این کشور نیست. در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب نیز شناخت نظام سلطه، توجه به ظرفیت‌های داخلی و باور به شکست‌پذیری قدرت‌های بزرگ جایگاه مهمی دارد و مقاومت در تقابل با پیشرفت نیست، بلکه زمینه‌ساز پیشرفت پایدار است.
جنگ اخیر و بازخوانی منطق استکبار
مدیر سیاسی‌اجتماعی معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان اظهار کرد: تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی نشان داد محاسبات قدرت‌های سلطه‌گر با واقعیت‌های اجتماعی ایران فاصله دارد. دشمن تصور می‌کرد با فشار نظامی می‌تواند زمینه فروپاشی داخلی را فراهم کند، اما انسجام بخش‌های مختلف جامعه، ظرفیت ملت ایران برای دفاع از استقلال خود را نشان داد. فاصله میان ادعا و عملکرد این قدرت‌ها درباره حقوق بشر نیز اعتبار آن‌ها را در افکار عمومی جهان کاهش می‌دهد.
دیپلماسی در کنار بازدارندگی
حجت‌الاسلام ربیعی تصریح کرد: مذاکره ابزاری است که نمی‌توان آن را مطلقاً رد یا تأیید کرد؛ در سیره پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نیز صلح حدیبیه وجود دارد، اما مذاکره به معنای اعتماد بی‌قیدوشرط نیست. تجربه برجام نشان می‌دهد مذاکره زمانی به منافع ملی کمک می‌کند که با شناخت دقیق طرف مقابل، تضمین‌های قابل اتکا و پشتوانه قدرت داخلی همراه باشد.
وی افزود: وظیفه حوزه‌های علمیه تبیین مبانی دینی روابط بین‌الملل، اصول عزت، حکمت و مصلحت و قاعده نفی سبیل است و تصمیم‌گیری درباره جزئیات اجرایی بر عهده مسئولان ذی‌ربط است.
اقتصاد، فرهنگ و رسانه؛ عرصه‌های نوین سلطه
حجت‌الاسلام ربیعی گفت: امروز سلطه‌طلبی در عرصه‌های اقتصادی، فرهنگی، رسانه‌ای و فناوری نیز دنبال می‌شود. در کنار تحریم‌ها نباید از فساد و ناکارآمدی داخلی غفلت کرد؛ مقابله با سلطه اقتصادی به اصلاح ساختارها، تقویت تولید ملی و تحقق اقتصاد مقاومتی نیاز دارد.
وی ادامه داد: ترویج خودتحقیری و تضعیف هویت ملت‌ها از روش‌های نفوذ فرهنگی است. گسترش هوش مصنوعی نیز اهمیت استقلال در حوزه داده و زیرساخت‌های ارتباطی را دوچندان کرده و جامعه‌ای که در تولید علم وابسته باشد، ناچار به پیروی از الگوهای دیگران خواهد بود.
رسالت حوزه‌های علمیه در مقابله با سلطه
مدیر سیاسی‌اجتماعی معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان با اشاره به فتوای میرزای شیرازی، مبارزات آیت‌الله مدرس و آیت‌الله کاشانی و نهضت امام خمینی(ره) گفت: قیام مسجد گوهرشاد در سال ۱۳۱۴ و مواضع آیت‌الله حسین قمی، در کنار جایگاه معنوی مشهد و معارف امام رضا(علیه‌السلام)، مسئولیت حوزه علمیه خراسان را در صیانت از هویت دینی جامعه برجسته می‌کند.
وی افزود: در شرایط جنگ اخیر، حوزه باید هم در میدان خدمت و هم در عرصه تولید فکر حاضر باشد. موضوعاتی مانند فقه روابط بین‌الملل، احکام تحریم، اقتصاد مقاومتی، فضای مجازی و هوش مصنوعی نیازمند پژوهش و پاسخ‌گویی علمی است و مشهد ظرفیت ویژه‌ای برای تربیت مبلغان در سطح فراملی دارد.
نسل جدید و ضرورت تبیین عقلانی استکبارستیزی
حجت‌الاسلام ربیعی گفت: پاسخ به پرسش‌های نسل جوان درباره استکبارستیزی نباید به شعار محدود شود، بلکه باید با استدلال تاریخی، قرآنی و عقلی همراه باشد. تجربه جنگ اخیر و جنایت‌های رژیم صهیونیستی در غزه فرصتی برای این گفت‌وگوست. استقلال به معنای قطع ارتباط با جهان نیست، بلکه به معنای قدرت تصمیم‌گیری مستقل است و جوانان باید در این عرصه‌ها نقش‌آفرین باشند.
آسیب‌شناسی گفتمان استکبارستیزی
وی محدودشدن این گفتمان به مناسبت‌ها و تکرار شعار را از آسیب‌های آن دانست و افزود: اگر از استکبار جهانی سخن بگوییم، اما در رفتار خود گرفتار تکبر، اشرافی‌گری و بی‌اعتنایی به حقوق مردم باشیم، با تناقض مواجه شده‌ایم. مقابله با استکبار خارجی باید با مبارزه با استکبار درونی همراه باشد و شعار به‌تنهایی اقتدار ایجاد نمی‌کند.
سیزدهم آبان؛ تجدید عهد با استقلال و عزت ملی
حجت‌الاسلام ربیعی با اشاره به اینکه سیزدهم آبان امسال نخستین سالگرد این مناسبت پس از شهادت رهبر شهید انقلاب است، گفت: در چنین شرایطی حفظ انسجام ملی اهمیت ویژه‌ای دارد و باید با پرهیز از دوقطبی‌سازی و اختلافات فرسایشی، ظرفیت ملی را تقویت کرد. استقلال و عزت با شعار به دست نمی‌آید، بلکه به آگاهی، ایمان، وحدت، علم و خودباوری نیاز دارد.
مدیر سیاسی‌اجتماعی معاونت فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خراسان در پایان با تبریک روز دانش‌آموز، دانش‌آموزان و جوانان را سرمایه‌های اصلی آینده کشور دانست و به آیه «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ» به‌عنوان چراغ راه ملت ایران در مسیر عزت، استقلال و پیشرفت اشاره کرد.
