به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی زمانی‌فرد، عضو شورای عالی این حوزه، در درس اخلاق طلاب مجتمع حوزوی حضرت ابوالفضل(علیه‌السلام)، ضمن تسلیت ایام سوگواری و عزاداری حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها)، با اشاره به روایتی از این حضرت که می‌فرمایند: «حُبِّبَ مِنْ دُنْیاکُمْ ثَلاثٌ»، بیان کرد: حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) سه چیز را از جاذبه‌های دنیا معرفی می‌کنند که برای ایشان ارزشمند و دوست‌داشتنی است. انسان‌ها در برابر این پرسش که از دنیا چه چیزی را دوست دارند، پاسخ‌های متفاوتی می‌دهند؛ یکی به دنبال خانه و ماشین خوب است و دیگری جاذبه‌های دیگری را برای خود در نظر می‌گیرد؛ اما باید دید جاذبه‌های دنیا از نگاه حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) چیست.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: این سه نکته اساسی، به‌ویژه برای طلاب و اهل علم، اهمیت فراوانی دارد و اگر در زندگی مورد توجه قرار گیرد، می‌تواند تحول جدی در سبک زندگی و نحوه بهره‌برداری انسان از عمر ایجاد کند.
انس با قرآن؛ نخستین جاذبه ارزشمند زندگی از نگاه حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها)
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد نخستین جاذبه مورد اشاره حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) را تلاوت قرآن کریم دانست و گفت: ارتباط با کلام خدا، در حقیقت ارتباط با خود خداوند است و یکی از مهم‌ترین راه‌های ارتباط با پروردگار، انس با قرآن کریم است. حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) نخستین جاذبه زندگی را ارتباط‌گیری و انس با قرآن معرفی می‌کنند.
وی با بیان اینکه ارتباط با قرآن کریم چهار مرحله دارد، اظهار کرد: نخستین مرحله، قرائت قرآن است؛ یعنی انسان الفاظ قرآن کریم را بخواند، حتی اگر هنوز معنای آن‌ها را متوجه نشود. الفاظ قرآن کریم به دلیل صدور از جانب خداوند متعال، دارای نورانیت و اثرگذاری هستند و هر یک خاصیت و اثری دارند.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به روایتی از امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) درباره تأثیر سوره حمد افزود: حضرت فرموده‌اند اگر سوره حمد را بر مرده‌ای بخوانید و زنده شود، تعجب نکنید؛ البته مهم است چه کسی این سوره را بخواند. ممکن است ما سوره حمد را بخوانیم، اما کسی که با تمام وجود به قرآن اعتقاد دارد و با همه وجود خود به آن متصل است، بهره و اثر دیگری از این تلاوت خواهد داشت.
وی با اشاره به روایتی از امام رضا(علیه‌السلام) درباره ضرورت تلاوت قرآن خاطرنشان کرد: بر هر مسلمانی واجب است روزانه پنجاه آیه از قرآن کریم تلاوت کند و البته هرچه بیشتر قرآن بخواند، بهتر است.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با تأکید بر ضرورت رعایت آداب قرائت قرآن تصریح کرد: قرائت قرآن باید با آداب و شرایط آن همراه باشد؛ انسان رو به قبله بنشیند و با ادب و احترام قرآن بخواند. همچنین هنگامی که در جلسه‌ای قرآن تلاوت می‌شود، باید به آیات گوش سپرد و سکوت کرد؛ زیرا در قرآن کریم آمده است: «وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا».
وی ادامه داد: متأسفانه گاهی مشاهده می‌شود برخی طلاب و حتی افرادی که در جایگاه استادی قرار دارند، هنگام تلاوت قرآن با فرد کناری خود صحبت می‌کنند؛ در حالی که این رفتار با دستور قرآن کریم سازگار نیست. ما طلبه‌ها باید به این مسائل توجه بیشتری داشته باشیم و در جلسات قرآنی، جز در موارد ضروری، صحبت نکنیم و به تلاوت قرآن گوش فرا دهیم.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به ضرورت احترام به جایگاه قرآن کریم بیان کرد: در تعامل با قرآن باید احترام آن را حفظ کنیم و از قرار دادن قرآن روی زمین خودداری کنیم. قرآن کتاب خداست و باید آن را با احترام در دست بگیریم و در جایگاه شایسته قرار دهیم. حتی در میان کتاب‌های آسمانی، قرآن کریم از این جهت جایگاهی ویژه دارد که الفاظ آن از جانب خداوند متعال نازل شده است؛ در حالی که بسیاری از احادیث نیز به صورت نقل به معنا روایت شده‌اند.
وی مرحله دوم ارتباط با قرآن را تلاوت همراه با توجه به معنا دانست و گفت: تلاوت با قرائت تفاوت دارد. در این مرحله، انسان علاوه بر خواندن الفاظ قرآن، به معنای آیات نیز توجه می‌کند. ممکن است در قرائت، روزانه پنجاه آیه بخوانیم، اما هنگام تلاوت همراه با توجه به معنا، تعداد آیات کمتر شود؛ زیرا بخشی از وقت و تمرکز انسان صرف فهم معنای آیات می‌شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد افزود: در این مرحله، اگر فرد به زبان عربی تسلط داشته باشد، می‌تواند معنای آیات را مستقیماً درک کند و اگر هنوز به این تسلط نرسیده است، از ترجمه قرآن استفاده کند تا ارتباط عمیق‌تری با آیات برقرار کند و زمینه نفوذ بیشتر معارف قرآن در وجود خود را فراهم آورد.
وی مرحله سوم ارتباط با قرآن کریم را تدبر و تفسیر دانست و اظهار کرد: این مرحله یک گام بالاتر از توجه به ترجمه است. تدبر به معنای توجه به لایه‌های عمیق‌تر معنایی آیات و فهم ارتباط میان آن‌هاست. در ترجمه، بیشتر با معنای تحت‌اللفظی آیات آشنا می‌شویم، اما در تفسیر و تدبر، ارتباط آیات و مقصود نهایی خداوند متعال را بهتر درک می‌کنیم.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی طلاب برای مطالعه تفسیری قرآن تصریح کرد: رمز موفقیت یک طلبه این است که بتواند ارتباط خود را با قرآن کریم، به‌ویژه در عرصه تدبر، تقویت کند. یکی از نکاتی که رهبر شهید ما را به جایگاه ارزشمند رساند، انس ایشان با این بخش از معارف قرآن کریم بود. اگر سخنرانی‌های ایشان درباره قرآن را دنبال کنیم، می‌بینیم که بر ضرورت برقراری ارتباط تفسیری و تدبری با قرآن تأکید فراوان داشتند.
وی با بیان اینکه انس با قرآن در شخصیت انسان تحول ایجاد می‌کند، ادامه داد: شخصیت طلبه‌ای که با قرآن مأنوس است، با طلبه‌ای که چنین ارتباطی ندارد، تفاوت بسیاری دارد؛ زیرا قرآن کتاب شخصیت‌ساز است و هر فردی قرآن را بهتر بفهمد، شخصیت او بیشتر تغییر می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با توصیه به طلاب برای قرار دادن مطالعه تفسیر در برنامه‌های روزانه و هفتگی خود گفت: لازم است طلاب متناسب با سطح علمی و توانایی خود، برنامه مطالعاتی تفسیری داشته باشند و در اوقات فراغت، مانند روزهای پنجشنبه و جمعه، مطالعه یک تفسیر فارسی را از ابتدا آغاز کنند و به‌تدریج پیش بروند.
وی افزود: برای آغاز این مسیر، تفسیر نور استاد قرائتی را در برنامه مطالعاتی خود قرار دهید و پس از اتمام آن، به سراغ تفسیر نمونه بروید که اثری گسترده‌تر و تألیف آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی است. تدوین این تفسیر نیز سال‌ها به طول انجامیده و به‌صورت گروهی انجام شده است.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان خاطرنشان کرد: طلبه باید در کنار درس‌هایی که می‌خواند، سال‌به‌سال با قرآن رشد کند و ارتباط خود را با این کتاب الهی گسترش دهد. اگرچه در برنامه‌های درسی حوزه نیز به قرآن توجه شده است، اما طلاب باید زمان بیشتری برای تعامل با قرآن کریم، به‌ویژه در عرصه تدبر، اختصاص دهند.
وی ادامه داد: انس با قرآن، به‌تدریج شخصیت انسان را شکل می‌دهد و زمانی که طلبه از حوزه فارغ‌التحصیل می‌شود، با سرمایه قرآنی ارزشمندی می‌تواند در عرصه تبلیغ و ارتباط با مردم و جامعه حضور یابد و بر دیگران اثرگذار باشد. قرآن به تبلیغ ما روحی ویژه می‌بخشد و لازم است در برنامه کاری خود قرار دهیم که گام‌به‌گام با این کتاب الهی رشد کنیم. در کنار احادیث اهل‌بیت(علیهم‌السلام)، قرآن کریم نیز نقشی بسیار سازنده و ارزشمند در زندگی ما طلبه‌ها دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد مرحله چهارم ارتباط با قرآن را عمل به آیات دانست و اظهار کرد: پس از قرائت، توجه به معنا و تدبر در آیات، نوبت به عمل می‌رسد. همه مراحل پیشین مقدمه‌ای برای عمل به قرآن کریم هستند و تحول اساسی انسان در این مرحله اتفاق می‌افتد.
وی با بیان اینکه قرائت و فهم قرآن بدون عمل به آن، انسان را به نتیجه مطلوب نمی‌رساند، گفت: استادی داشتیم که قرآن را به نسخه پزشک تشبیه می‌کرد و می‌گفت اگر نسخه پزشک را بخوانید و معنای آن را هم متوجه شوید، اما داروی آن را تهیه نکنید و مورد استفاده قرار ندهید، بیماری شما درمان نمی‌شود. قرآن نیز چنین است؛ خواندن و فهمیدن آیات باید به عمل منتهی شود.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با پیشنهاد یک برنامه عملی برای طلاب تصریح کرد: اگر روزانه پنجاه آیه قرآن می‌خوانید، از میان آن‌ها یک آیه را انتخاب کنید و تصمیم بگیرید که به آن عمل کنید. لازم نیست هر پنجاه آیه را در همان روز عملیاتی کنید؛ کافی است روزانه یک آیه را در زندگی خود پیاده کنید.
وی افزود: اگر این برنامه را در طول یک سال ادامه دهید، در پایان سال به ۳۶۵ آیه عمل کرده‌اید و این موضوع می‌تواند جهش عملی بزرگی در زندگی انسان ایجاد کند. گاهی یک آیه به‌تنهایی می‌تواند تحول فراوانی در وجود انسان به وجود آورد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با اشاره به آیه شریفه «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِیدًا» بیان کرد: این آیه به ما می‌آموزد که هنگام سخن گفتن، کلامی استوار، منطقی، محکم و قابل دفاع داشته باشیم؛ سخنی که پیش از بیان، درباره آن فکر شده و پشتوانه داشته باشد. اگر به همین یک آیه عمل کنیم، گفتار ما منطقی و استوار خواهد شد و این مسئله چه تحول بزرگی در وجود انسان، زندگی او و ارتباطش با دیگران ایجاد می‌کند.
وی با اشاره به آیه «وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا» اظهار کرد: قرآن به ما سفارش می‌کند که با مردم نیکو سخن بگوییم. سخن گفتن باید همراه با ادب، احترام و رعایت حال و جایگاه افراد باشد. طلبه‌ای که این آیه را سرلوحه زندگی خود قرار می‌دهد، در خانه با پدر و مادر، برادر و خواهر و در جامعه با مردم، زیبا و محترمانه سخن می‌گوید.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: طلبه باید هم سخنی منطقی و قابل دفاع داشته باشد و هم آن را با بیانی زیبا و مؤدبانه مطرح کند؛ به‌گونه‌ای که ادب و احترام در گفتار او آشکار باشد. قرار نیست سخن گفتن طلبه مانند گفتار متداول در کوچه و بازار باشد؛ زیرا ما می‌خواهیم الگوی مردم باشیم و باید در رفتار و گفتار خود نیز الگو ارائه کنیم.
وی با تأکید بر اینکه حوزه علمیه تنها محل درس خواندن نیست، خاطرنشان کرد: حوزه جای آدم شدن و تربیت یافتن است. قرار نیست صرفاً در حوزه درس بخوانیم و پس از آن، اخلاق و شیوه سخن گفتن ما همانند گذشته باقی بماند. حوزه محل عالم شدن و در عین حال، محل تربیت و رشد انسان است.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با اشاره به تقدم تربیت بر آموزش افزود: اگر بخواهیم عملکرد یک مدرسه یا مجموعه آموزشی را ارزیابی کنیم، باید در ابتدا به خروجی تربیتی و اخلاقی آن توجه کنیم و سپس آموزش را مورد ارزیابی قرار دهیم. تربیت بر آموزش مقدم است و این همان رسالت پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در تزکیه و تعلیم انسان‌هاست.
وی بیان کرد: ما به حوزه آمده‌ایم تا انسان شویم و تربیت پیدا کنیم. البته علم‌آموزی و رسیدن به مراتب علمی نیز اهمیت دارد، اما اگر قرآن را در عرصه عمل وارد زندگی کنیم، نتیجه آن تربیت و هماهنگی میان اندیشه، اخلاق و رفتار خواهد بود.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به سیره پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در تربیت جامعه افزود: پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در میان افرادی که به پرخاشگری و دشنام‌گویی عادت داشتند، با اخلاق و رفتار خود تحول ایجاد کردند. ایشان با همین تربیت قرآنی، جامعه را تغییر دادند؛ زیرا خودشان پیش از دیگران به دستورات قرآن عمل می‌کردند و مردم نیز با مشاهده رفتار پیامبر، به‌تدریج این شیوه را آموختند.
وی خاطرنشان کرد: قرآن انسان را می‌سازد و طلبه را تربیت می‌کند؛ او را منظم، پرتلاش، مؤدب و منطقی بار می‌آورد. اگر هر یک از ما تلاش کنیم روزانه دست‌کم به یک آیه قرآن عمل کنیم، در پایان سال تفاوت قابل‌توجهی میان شخصیت و رفتار امروز و گذشته خود خواهیم دید و در مسیر انسانیت رشد خواهیم کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با تأکید مجدد بر ضرورت توجه طلاب به تربیت قرآنی اظهار کرد: ما به حوزه آمده‌ایم تا انسان شویم و نیامده‌ایم که صرفاً به دنبال مجتهد شدن باشیم؛ البته رسیدن به مراتب علمی نیز در جای خود اهمیت دارد، اما هدف اصلی، تربیت انسان است. اگر کسی مجتهد و عالم باشد، اما تربیت شایسته قرآنی نداشته باشد، به آن نتیجه مطلوب نرسیده است. امام صادق(علیه‌السلام) چنین شاگردی را نمی‌خواهند و امام زمان(عج) نیز سربازی را می‌خواهند که مؤدب به آداب الهی، باوقار و متین باشد.
وی با اشاره به توصیف یکی از همسران پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) از شخصیت آن حضرت گفت: هنگامی که از ایشان درباره شخصیت پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) پرسیدند، فرمودند: «خُلُقُهُ الْقُرْآنُ»؛ یعنی اخلاق پیامبر، قرآن بود. پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) تجسم عینی قرآن بودند و آیات الهی در اندیشه، اخلاق و رفتار ایشان تجلی داشت.
محبت به اولیای الهی؛ دومین جاذبه زندگی و عامل شکل‌گیری شخصیت طلبه
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان در ادامه، دومین جاذبه مورد اشاره حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) را نگاه به چهره رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) عنوان کرد و گفت: حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) می‌فرمایند یکی دیگر از چیزهایی که از جاذبه‌های دنیا برای من ارزشمند است، نگاه کردن به چهره پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) است.
وی با بیان اینکه این نگاه، تنها به معنای مشاهده چهره ظاهری پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نیست، افزود: از این سخن حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها)، محبت و عشق به مقام ولایت و حجت خدا برداشت می‌شود. پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به‌عنوان ولی خدا و حجت الهی، جایگاه ویژه‌ای دارند و حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) به مقام ولایت و شخصیت الهی ایشان عشق و ارادت داشتند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با تأکید بر اهمیت محبت به اهل‌بیت(علیهم‌السلام) در شکل‌گیری شخصیت طلاب اظهار کرد: عشق و ارادت به اهل‌بیت(علیهم‌السلام) و اولیای الهی، یکی از عوامل مهم در تربیت و شکل‌گیری شخصیت ما طلبه‌هاست.
وی با تطبیق این سخن حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) بر شرایط امروز جامعه بیان کرد: اگر بخواهیم این روایت را در زمان خودمان تطبیق دهیم، باید بگوییم همان‌گونه که حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) نگاه به چهره پیامبر اکرم(ص) را دوست داشتند، ما نیز باید محبت و عشق به امام زمان(عج) را در دل داشته باشیم.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: اگرچه امام زمان(عج) در میان ما حضور ظاهری ندارند تا بتوانیم چهره ایشان را مشاهده کنیم، اما قلب طلبه باید سرشار از عشق، محبت و اشتیاق به آن حضرت باشد. این علاقه و ارادت، موضوعی بسیار مهم است و نفس محبت به امام زمان(عج) می‌تواند توفیقات فراوانی برای انسان به همراه داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: طلبه باید صبح خود را با یاد امام زمان(عج) آغاز کند، شب به یاد ایشان بخوابد و فعالیت‌های روزانه خود را نیز با توجه و محبت به آن حضرت انجام دهد. این ارتباط قلبی و معنوی، در مسیر زندگی و رشد معنوی طلبه اهمیت فراوانی دارد.
انفاق در راه خدا؛ ضرورت تقویت روحیه خدمت اجتماعی در میان طلاب
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد سومین جاذبه مورد اشاره حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) را انفاق در راه خدا دانست و اظهار کرد: حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) می‌فرمایند یکی دیگر از چیزهایی که دوست دارم، انفاق در راه خداست؛ یعنی هر آنچه در اختیار دارم، در مسیر خداوند و خدمت به دیگران هزینه کنم.
وی با بیان اینکه انفاق تنها به کمک مالی محدود نمی‌شود، افزود: انفاق می‌تواند شامل هر توانایی، امکان و ظرفیتی باشد که انسان در اختیار دارد و می‌تواند از طریق آن به جامعه خدمت کند. ممکن است فردی پول نداشته باشد، اما علم و دانشی داشته باشد که بتواند آن را در اختیار دیگران قرار دهد.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به مفهوم انفاق و بخشش در آیات قرآن تصریح کرد: یکی از چیزهایی که انسان می‌تواند انفاق کند، علم و دانشی است که فراگرفته است؛ بنابراین، آموزش آن به دیگران نیز نوعی انفاق به شمار می‌رود. گاهی فردی آبرو و اعتبار دارد و می‌تواند آن را برای حل مشکل دیگران به کار بگیرد و گاهی نیز جوانی و توانایی خود را در اختیار دیگران قرار می‌دهد.
وی ادامه داد: برای مثال، اگر در مسیر خود با فرد سالمندی مواجه شدید که بار سنگینی حمل می‌کند، می‌توانید جلو بروید، سلام کنید و برای کمک به او اعلام آمادگی کنید. حتی اگر دوستی برای نوشتن به دنبال خودکار یا قلم می‌گردد، می‌توانید وسیله خود را در اختیار او قرار دهید. این موارد نیز نمونه‌هایی از انفاق هستند و انفاق فقط بخشش پول نیست.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با تأکید بر ضرورت تقویت روحیه دیگرخواهی در میان طلاب اظهار کرد: برخی افراد همه امکانات را برای خود می‌خواهند، اما برخی دیگر روحیه انفاق دارند و دوست دارند داشته‌های خود را در اختیار دیگران قرار دهند. طلبه باید از روحیه خودگرایی فاصله بگیرد و به دیگران و نیازهای جامعه توجه داشته باشد.
وی خدمات اجتماعی را از عرصه‌های مهم فعالیت طلاب دانست و گفت: یکی از موضوعات بسیار مهم برای ما طلبه‌ها، خدمت اجتماعی است؛ یعنی بتوانیم امکانات و ظرفیت‌هایی را که در اختیار داریم، در مسیر خدمت به جامعه قرار دهیم. طلبه باید همواره از خود بپرسد چه میزان برای جامعه مفید است و تا چه اندازه می‌تواند به مردم خدمت کند.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به خاطره‌ای از رهبر شهید در زمینه خدمت‌رسانی به مردم افزود: در زمان طاغوت، سیل بسیار شدیدی در زاهدان رخ داده بود. رهبر شهید که در آن زمان در مشهد مشغول تحصیل بودند، برای کمک به مردم به این منطقه رفتند و از علما و افراد مختلف پول جمع‌آوری کردند تا آن را به مردم آسیب‌دیده برسانند. این نمونه‌ای از روحیه خدمت اجتماعی است که باید در میان طلاب وجود داشته باشد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه طلاب به مسائل و نیازهای جامعه خاطرنشان کرد: طلبه باید دغدغه داشته باشد که چه اندازه برای جامعه مفید است و چه خدمتی می‌تواند به مردم ارائه دهد. حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) نیز چنین روحیه‌ای داشتند و با وجود شرایط دشوار زندگی، همواره برای کمک به دیگران تلاش می‌کردند.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با اشاره به شرایط زندگی حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) بیان کرد: زندگی آن حضرت از نظر مالی در سطح بسیار پایینی قرار داشت و با تنگنای شدیدی همراه بود، اما با این وجود، همواره اهتمام داشتند تا اگر می‌توانند گرهی از کار دیگران باز کنند و خدمتی به آنان ارائه دهند. نمونه‌های فراوانی از انفاق و ایثار حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) نقل شده است که نشان‌دهنده همین روحیه است.
وی با انتقاد از بی‌توجهی برخی افراد به مسائل پیرامونی جامعه تصریح کرد: طلبه نباید سر خود را پایین بیندازد و تنها به کارهای شخصی خود مشغول باشد؛ به‌گونه‌ای که در اطراف او مشکلاتی وجود داشته باشد، اما هیچ توجهی به آن‌ها نکند. حوزه‌ای که با جامعه تعامل نداشته باشد و نسبت به مسائل مردم بی‌تفاوت بماند، نمی‌تواند به رسالت خود عمل کند.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با تأکید بر ضرورت نقش‌آفرینی مدارس علمیه در محیط پیرامونی خود گفت: مدرسه علمیه‌ای که در یک محله قرار دارد، باید از نظر فرهنگی به نیازهای همان محله توجه کند. برای مثال، در اطراف مدارس علمیه، مدارس آموزش‌وپرورش وجود دارند و طلابی که از توانایی و شایستگی لازم برخوردارند، به‌ویژه در پایه‌های بالاتر، می‌توانند با مدیران این مدارس ارتباط برقرار کنند و برای برگزاری نماز، آموزش احکام و ارائه برنامه‌های فرهنگی برای دانش‌آموزان اعلام آمادگی کنند.
وی افزود: مردم محله باید احساس کنند که در این منطقه، حوزه علمیه‌ای وجود دارد که برای آن‌ها مفید است. کسبه، مدارس و اهالی محل باید بدانند که حوزه علمیه چه فعالیتی انجام می‌دهد و چه خدماتی می‌تواند ارائه کند. اینکه درِ مدرسه بسته باشد و مردم از فعالیت‌های آن اطلاعی نداشته باشند، با رسالت اجتماعی حوزه سازگار نیست.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به نقش مردم در پشتیبانی از مدارس علمیه در گذشته خاطرنشان کرد: در گذشته، مانند امروز، ساختارهای مدیریتی و بودجه‌های متمرکز برای اداره مدارس وجود نداشت و بسیاری از مدارس با کمک مردم اداره می‌شدند. افرادی که در ساخت و تجهیز این مدارس مشارکت می‌کردند، به دلیل علاقه‌ای بود که به علما و حوزه علمیه داشتند و عملکرد طلاب و دانش‌آموختگان حوزه را مشاهده کرده بودند.
وی با اشاره به امکانات مجتمع حوزوی حضرت ابوالفضل(علیه‌السلام) افزود: باید دید چگونه چنین فضای گسترده و امکاناتی در اختیار این مدرسه قرار گرفته است. افرادی که برای ساخت و تجهیز این مجموعه اقدام کرده‌اند، با مشاهده عملکرد حوزه و علاقه‌مندی به پرورش طلاب شایسته، در این مسیر سرمایه‌گذاری و مشارکت کرده‌اند و هدفشان تربیت طلبه‌های خوب و برخوردار از شایستگی‌های علمی و اخلاقی بوده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد با تأکید بر ضرورت توجه جدی طلاب به خدمت اجتماعی گفت: حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) سومین جاذبه ارزشمند دنیا را انفاق در راه خدا معرفی می‌کنند؛ انفاقی که می‌تواند مالی یا غیرمالی باشد و هر نوع خدمتی را در بر بگیرد. خوشا به حال طلبه‌ای که با هر میزان توانایی و متناسب با پایه تحصیلی خود، برای خدمت به مردم و جامعه تلاش کند.
وی افزود: طلبه پایه اول باید در حد توان خود به این موضوع فکر کند که چه خدمتی می‌تواند به جامعه ارائه دهد و طلبه پایه دوم و سوم نیز متناسب با ظرفیت‌های خود در این مسیر گام بردارد. با پیشرفت تحصیلی و افزایش توانایی‌ها، طبیعتاً زمینه ارائه خدمات گسترده‌تر نیز فراهم می‌شود، اما این روحیه باید از همان پایه‌های ابتدایی در وجود طلبه شکل بگیرد.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با تأکید بر ضرورت پرهیز از فردگرایی در زندگی طلبگی اظهار کرد: اسلام روحیه فردگرایی را نمی‌پذیرد و بر روحیه جمع‌گرایی و همکاری تأکید دارد. باید هر آنچه داریم در مسیر کمک به یکدیگر به کار بگیریم، در کنار هم باشیم و برای برطرف کردن مشکلات یکدیگر تلاش کنیم.
وی ادامه داد: این روحیه در محیط مدرسه نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ طلاب باید در کلاس با یکدیگر، استاد و مدیریت مدرسه هماهنگ باشند و در کنار هم حرکت کنند. لازم است به یکدیگر کمک کنیم و بازوی هم باشیم و در مسیر خدمت‌رسانی به همدیگر گام برداریم.
حجت‌الاسلام والمسلمین زمانی‌فرد در پایان با اشاره به روحیه ایثار و ازخودگذشتگی حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) خاطرنشان کرد: دختر پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) با وجود شرایط دشوار زندگی، همواره اهل ایثار و ازخودگذشتگی بودند و دوست داشتند از داشته‌های خود برای خدمت به دیگران هزینه کنند. امیدواریم این روحیه در میان شیعیان حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها)، به‌ویژه اهل علم و طلاب جوانی که در مسیر رشد علمی و تربیتی قرار دارند، بیش از پیش گسترش یابد و همه ما با چنین اندیشه‌ای در مسیر طلبگی رشد کنیم.
