به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، آیتالله سیدهاشم حسینی بوشهری، رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، شامگاه پنجشنبه ۲۸ آبانماه در مراسم بزرگداشت ارتحال آیتاللهالعظمی وحید خراسانی که با حضور علما، شخصیتهای حوزوی و مسئولان کشوری در رواق امام خمینی(ره) حرم مطهر رضوی برگزار شد، با تبیین جایگاه عالمان دینی و رسالت فقیهان در جامعه اسلامی اظهار داشت: عالمان بزرگی که عمر خود را در مسیر انجام وظایف دینی و رسالتهای الهی سپری میکنند، به واسطه خدماتشان به اسلام، تشیع و مکتب اهلبیت(علیهمالسلام) و تربیت شاگردان، در تاریخ ماندگار میشوند.
وی در ابتدای سخنان خود با قدردانی از حضور علما، روحانیون، شخصیتهای حوزوی و مسئولان در این مراسم، از تولیت آستان قدس رضوی به دلیل اهتمام به برگزاری آیین بزرگداشت این مرجع عالیقدر تشکر کرد و حضور هیئت اعزامی از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی، آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای، نمایندگان حوزه علمیه قم، جامعه مدرسین و شورای عالی حوزههای علمیه و همچنین شخصیتهایی از مشهد، استانهای دیگر و خارج از کشور را ارج نهاد.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به دشواری تبیین ابعاد شخصیتی عالمان برجسته دینی افزود: بررسی ابعاد فردی و اجتماعی شخصیت بزرگانی که تمام عمر خود را در مسیر خدمت به دین و انجام مأموریتهای الهی سپری کردهاند، در فرصت محدود یک مراسم امکانپذیر نیست؛ اما آنچه موجب ماندگاری نام این شخصیتها میشود، خدمات آنان به اسلام، مکتب اهلبیت(علیهمالسلام) و تربیت شاگردان مکتب امام صادق(علیهالسلام) است.
فقیه واقعی، خیر و برکت خود را به جامعه میرساند
آیتالله حسینی بوشهری در ادامه با استناد به روایتی از امام رضا(علیهالسلام) درباره جایگاه فقیه بیان کرد: امام رضا(علیهالسلام) میفرمایند فقیه کسی است که خیر و برکت او به مردم میرسد؛ این خیررسانی تنها به دوران حیات او محدود نمیشود، بلکه آثار علمی، تربیتی و اجتماعیاش پس از رحلت نیز در جامعه باقی میماند.
وی ادامه داد: شاگردانی که یک فقیه تربیت میکند، مباحث علمی که مطرح میسازد، تألیفاتی که از خود به یادگار میگذارد و فعالیتهای عامالمنفعهای که برای جامعه انجام میدهد، همگی از مصادیق باقیاتالصالحات او به شمار میروند و موجب استمرار خیر و برکت وجودش در جامعه میشوند.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به بخش دیگری از روایت امام رضا(علیهالسلام) درباره نقش فقیه در نجات مردم از شر دشمنان خاطرنشان کرد: جایگاه فقیه تنها در بیان احکام و مسائل شرعی خلاصه نمیشود؛ گاهی یک فتوا یا حتی یک سطر از نوشته یک عالم دینی میتواند جامعه و کشور اسلامی را از سلطه استعمارگران نجات دهد؛ همانگونه که میرزای شیرازی بزرگ با یک حکم تاریخی، در برابر استعمار ایستادگی کرد و مسیر جامعه را تغییر داد.
وی با اشاره به روایات نبوی درباره جایگاه عالمان افزود: در آموزههای اسلامی، فقدان یک عالم بزرگ و تأثیرگذار، مصیبتی سنگین برای جامعه به شمار میرود؛ چراکه عالمان دین در هدایت فکری، اعتقادی و اجتماعی مردم نقشی اساسی دارند.
خداترسی و تأثیرگذاری اجتماعی، از شاخصههای عالم حقیقی است
آیتالله حسینی بوشهری با تبیین ویژگیهای عالمان برجسته از منظر قرآن کریم و روایات اظهار داشت: نخستین ویژگی عالم حقیقی، خداترسی و خشیت الهی است؛ همانگونه که قرآن کریم میفرماید تنها عالمان هستند که حقیقتاً از خداوند خشیت دارند.
وی با اشاره به تفاوت خشیت و خوف بیان کرد: خشیت، ترسی همراه با تعظیم و بزرگداشت پروردگار است؛ عالم حقیقی در برابر عظمت ذات کبریایی خداوند، همه چیز را کوچک میبیند و عظمت الهی در جان و اندیشه او جایگاه محوری دارد.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، تأثیرگذاری اجتماعی را از دیگر ویژگیهای عالم دینی دانست و تصریح کرد: علم یک عالم نباید تنها در وجود خودش باقی بماند، بلکه باید در جامعه جریان پیدا کند؛ بهگونهای که سخن او به دلیل برخورداری از پشتوانه علمی و معرفتی، برای مردم معیار و راهگشا باشد و جامعه با شناخت و آگاهی از معارف دینی بهره ببرد.
عالمان دین، مرزبانان اعتقادی و فکری جامعه هستند
وی مجاهدت علمی و عملی را از دیگر ویژگیهای عالمان اثرگذار برشمرد و گفت: مجاهدت تنها به حضور در میدان نبرد نظامی محدود نیست؛ جهاد علمی، اخلاقی و اعتقادی نیز از عرصههای مهم مجاهدت به شمار میرود. عالمان دین در کنار مجاهدان میدانهای دفاعی، در طول تاریخ از مرزهای فکری و اعتقادی جامعه اسلامی پاسداری کردهاند.
آیتالله حسینی بوشهری با تشبیه مسئولیت عالمان به مرزبانان کشور اظهار داشت: همانگونه که مرزبانان اجازه نفوذ دشمن به خاک کشور را نمیدهند، عالمان نیز با حضور در جایگاه تدریس، خطابه، تبلیغ و عرصههای اجتماعی، از مرزهای اعتقادی، احکام الهی و اخلاق اسلامی پاسداری میکنند.
وی افزود: عالمان شیعه همواره در برابر جریانهایی که درصدد ایجاد انحراف در باورهای دینی، تضعیف هویت اسلامی و تغییر مسیر جامعه هستند، ایستادگی کردهاند و اجازه ندادهاند دشمنان در مرزهای اعتقادی و فرهنگی جامعه نفوذ کنند.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به آموزههای امام کاظم(علیهالسلام) درباره ویژگیهای عالمان حقیقی خاطرنشان کرد: عالم وارسته باید از تکبر به تواضع، از ریا به اخلاص، از کینهتوزی به عدالت و خیرخواهی و از دنیاطلبی به زهد و سادهزیستی برسد؛ این تحول اخلاقی است که عالم را به الگویی اثرگذار برای جامعه تبدیل میکند.
آیتاللهالعظمی وحید خراسانی(ره) از ارکان برجسته تعلیم و تربیت حوزوی بود
آیتالله حسینی بوشهری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه علمی و معنوی آیتاللهالعظمی وحید خراسانی(ره) اظهار داشت: این مرجع عالیقدر از چهرههای درخشان حوزههای علمیه و از ارکان اصلی تعلیم و تربیت حوزوی بود که بهویژه در توسعه مباحث فقه و اصول نقش برجستهای ایفا کرد.
وی با اشاره به رسیدن آیتالله وحید خراسانی(ره) به درجه اجتهاد مطلق در ۲۷ سالگی افزود: ایشان در نجف اشرف از محضر عالمان و مراجع بزرگی همچون آیتالله سید عبدالهادی شیرازی(ره)، آیتالله سید محسن حکیم(ره) و آیتالله سید ابوالقاسم خویی(ره) بهره برد و همزمان با تحصیل و اندوختن دانش، به تدریس و تربیت شاگردان پرداخت.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه شخصیت آیتاللهالعظمی وحید خراسانی(ره) تنها به دانش فقه و اصول محدود نمیشد، اظهار داشت: آنچه به شخصیت علمی و معنوی ایشان جلوهای ویژه بخشیده بود، در کنار دانش گسترده حوزوی، تمسک عمیق به قرآن کریم و ارادت خالصانه به اهلبیت عصمت و طهارت(علیهمالسلام)، بهویژه امیرالمؤمنین علی(علیهالسلام) و حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها)، بود.
وی با یادآوری مواضع آیتاللهالعظمی وحید خراسانی(ره) در جریان مبارزات انقلاب اسلامی تصریح کرد: موضعگیری ایشان در حوادث نوزدهم دیماه و اعتراض به اهانت صورتگرفته به امام خمینی(ره)، از جلوههای شجاعت و مسئولیتپذیری این مرجع بزرگ بود.
آیتالله حسینی بوشهری همچنین با اشاره به حضور آیتاللهالعظمی وحید خراسانی(ره) در جبهههای دفاع مقدس و دیدار با رزمندگان خاطرنشان کرد: ایشان با حضور در جبههها، از مجاهدت رزمندگان تجلیل میکرد و بر این باور بود که آنچه جامعه اسلامی دارد، به برکت ایثار و فداکاری این عزیزان است.
وی با تأکید بر اینکه رسالت عالمان دینی تنها به تدریس و فعالیتهای علمی محدود نمیشود، افزود: تربیت شاگردان، حضور مسئولانه در عرصههای اجتماعی، تبیین مسائل دینی و دفاع از ارزشهای اسلامی، بخش مهمی از وظایف مراجع و عالمان حوزههای علمیه است.
حضور گسترده مردم در تشییع، نشاندهنده جایگاه اجتماعی مرجعیت است
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به حضور گسترده مردم و شخصیتهای مختلف در مراسم تشییع پیکر آیتالله وحید خراسانی در قم اظهار داشت: برخی تصور میکنند جایگاه روحانیت و مرجعیت در جامعه تضعیف شده است، در حالی که حضور گسترده مردم در تشییع این مرجع عالیقدر نشان داد هرگاه روحانیت از جایگاه علمی، معنوی و اجتماعی برخوردار باشد، مردم پیرامون او جمع میشوند.
وی افزود: مرجعیت و روحانیت همچنان در میان مردم از جایگاه برخوردارند و فقدان یک مرجع تقلید برجسته، حضور و ارادت اقشار مختلف مردم را به این جایگاه آشکار میکند.
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به ارتباط علمی آیتالله وحید خراسانی با شخصیتهای برجسته کشور بیان کرد: بسیاری از شخصیتهای علمی و مسئولان کشور در درس فقه و اصول ایشان حضور یافته و از محضر علمی این مرجع بزرگ بهره بردهاند؛ آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای نیز از شاگردان ایشان بودهاند.
وی با اشاره به حساسیت آیتاللهالعظمی وحید خراسانی(ره) نسبت به مسائل جهان تشیع گفت: هرگاه ایشان احساس میکردند تشیع با خطری مواجه شده است، با دغدغه و صراحت موضع میگرفتند و دیدگاههای خود را مطرح میکردند؛ نقدهای ایشان نیز با هدف تقویت نظام اسلامی و صیانت از آن صورت میگرفت، نه تضعیف نظام.
ارتقای دانش حوزوی و شاگردپروری، ضرورت امروز حوزههای علمیه است
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به میراث علمی و معنوی مراجع بزرگ، تقویت بنیه علمی حوزههای علمیه و تربیت شاگردان توانمند را از مهمترین مسئولیتهای امروز حوزه دانست و اظهار داشت: جامعه امروز به عالمان آگاه، دانشمند و برخوردار از توان علمی بالا نیاز دارد؛ عالمانی که وقتی سخن میگویند، جامعه از پشتوانه علمی و معرفتی کلام آنان بهرهمند شود.
وی با تأکید بر ضرورت تناسب سطح علمی حوزه با نیازهای روز جامعه افزود: جامعه امروز با گذشته تفاوت دارد و سطح آگاهی و دسترسی مردم به دانش افزایش یافته است؛ بنابراین نمیتوان با همان جزوهها و مطالعات گذشته به پرسشها و نیازهای فکری نسل جدید پاسخ داد. مطالعات حوزوی باید بهروز، عمیق و متناسب با تحولات علمی و اجتماعی باشد.
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به ضرورت بهرهگیری از فرصتهای موجود برای فعالیتهای علمی و پژوهشی خاطرنشان کرد: امنیتی که به برکت مجاهدت رزمندگان و ایثار شهدا فراهم شده است، فرصت ارزشمندی برای فعالیت حوزههای علمیه به شمار میرود و باید از این ظرفیت برای توسعه دانش، تقویت پژوهش و تربیت نیروهای علمی استفاده کرد.
وی با تأکید بر استمرار سنت شاگردپروری در حوزههای علمیه گفت: همانگونه که مراجع بزرگ در طول تاریخ با تربیت شاگردان، سرمایههای علمی و انسانی جامعه را پرورش دادهاند، حوزههای علمیه نیز باید این مسیر را با جدیت دنبال کنند و نیروهایی در تراز نیازهای علمی و دینی جامعه تربیت کنند.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در پایان با تأکید بر ضرورت پاسداشت میراث علمی، اخلاقی و معنوی آیتاللهالعظمی وحید خراسانی(ره)، بهرهگیری از سیره علمی و عملی این مرجع عالیقدر را مسئولیتی مهم برای استادان، طلاب و عالمان حوزههای علمیه دانست.